انواع الگوریتمهای رمزنگاری برگشتپذیر:
الگوریتمهای برگشتپذیر، خودشان به دو دسته تقسیم میشوند:
۱- الگوریتمهای رمزنگاری متقارن یا Symmetric-key algorithm
در این نوع الگوریتم، کلید رمزگذاری دادهها و کلید رمزگشایی دادهها یکسان است. (یعنی دادهها با همان کلیدی رمزگشایی میشوند که رمزگذاری شدهاند) (در این مطلب هر گاه گفته میشود «کلید» شما تقریباً چیزی شبیه به «رمز» فرض کنید)
این، اولین نوع رمزگذاری بود که بشر تعریف کرد. هر چند تاریخچه رمزگذاری را حداقل به ۱۹۰۰ سال قبل از میلاد مسیح میدانند (یعنی حدود ۴۰۰۰ سال پیش) اما سادهترین و شناختهشدهترین الگوریتم در این دسته، الگوریتمی است که پادشاه ژولیوس سزار در حدود ۵۰ سال قبل از میلاد به کار میبرد و به همین دلیل به آن Caesar cipher (رمزنگاری سزار) گفته میشود.

گاهی که پادشاه سزار به فرمانداران خود در شهرهای دیگر نامه میفرستاد، راهزنان و جاسوسان در راه، پیک را میگرفتند و نامه را میخواندند و همه چیز لو میرفت... تا اینکه دانشمندان دربار، الگوریتم سزار را ابداع و استفاده کردند.
در این الگوریتم، یک عدد (مثلاً ۴) به عنوان کلید در نظر گرفته میشد و سپس هر حرف الفبا به جای اینکه خودش در نامه نوشته شود، ۴ تا بعد از آن نوشته میشد.
مثلاً اگر قرار بود بنویسند:
Hamid، حرف H (و بقیه حروف را) ۴ تا به راست شیفت میدادند، پس میشد: Leqmh
هر چند این رمزنگاری تا مدتها جواب میداد اما بعدها که احتمالاً الگوریتم به بیرون از دربار رسوخ کرد، خیلی راحت شکسته شد.
و یا مثلاً یکی از راههای شکستن این الگوریتم، استفاده از علم آمار است:
فرض کنید میخواهید یک نامه انگلیسی را رمزگشایی کنید. باید ببینید کدام حرف الفبای انگلیسی بیشترین کاربرد را دارد؟ آمار میگوید e بیشترین کاربرد را دارد. خوب! تمام شد دیگر! حالا کافیست ببینید در نامهی رمزنگاری شده، چه حرفی بیش از بقیه تکرار شد؟ آن حرف، در ابتدا e بوده. حالا فاصله حرف جدید با e را به دست آورید، کلید پیدا میشود...
طبیعتاً این الگوریتمها هر روز پیشرفتهتر و پیچیدهتر شد تا کمکم رسیدیم به الگوریتم DES (مخفف Data Encryption Standard) که البته DES با اینکه بسیار پیچیده بود اما به خاطر یافتن چند نمونه دادهی رمزگذاری شده که با طی کردن مراحلی، بدون داشتن کلید به دادهی اولیه رسیدند، این الگوریتم زیرسؤال رفت و فعلاً دنیا در حال استفاده از الگوریتم AES (مخفف Advanced Encryption System) است.
به طور مثال وقتی شما BitLocker را روی فلش یا هارد اکسترنال خود فعال میکنید و یا وقتی به صورت بیسیم به مودم (یا بهتر است بگوییم اکسس پوینت) متصل میشوید، دادههای شما با الگوریتم AES رمزنگاری میشوند.

(توجه: بدون خواندن این مطلب، امکان BitLocker را فعال نکنید)
به هر حال، در همه این الگوریتمها از شما یک رمز (یا همان کلید) پرسیده میشود و دادههای شما با آن رمز و طبق فرمولهای بسیار بسیار پیچیده، رمزنگاری میشود. سپس در مقصد (یعنی هنگام استفاده از دادهها) نیز همان رمز پرسیده میشود و دادهها به حالت اول برمیگردد و قابل استفاده است.
خیلی خوب، این از الگوریتمهای متقارن. این الگوریتمها تا زمانی که قرار است دادهها و رمز فقط نزد خود شما باشد و خودتان از آن استفاده کنید، بهترین گزینه هستند؛ اما مشکل، زمانی پیش میآید که شما بخواهید دادهها را برای یکی بفرستید و او بخواهد دادهها را رمزگشایی و استفاده کند!
اینجاست که پای الگوریتمهای نامتقارن وسط میآید:
۲- الگوریتمهای رمزنگاری نامتقارت یا ASymmetric-key algorithm یا Public-key cryptography
در این الگوریتم، کلید رمزگذاری با کلید رمزگشایی متفاوت است. در اصطلاح گفته میشود دادهها با کلید عمومی (Public Key) رمزگذاری میشوند اما با کلید خصوصی (Private Key) رمزگشایی میشوند.

برای درک مسأله، بیایید به چند صد سال قبل برگردیم. فرض کنید قرار است شما یک قطعه طلا (فراموش نکنید که گاهی نام کاربری و رمز عبور شما ارزشش از طلا هم بیشتر است!) را به یک شهر دیگر بفرستید به طوری که اگر در راه، راهزنها حمله کردند، طلاها در امان باشد. تنها چیزی که در اختیار دارید، گاوصندوقهای بسیار محکم است که با هیچ روشی به جز داشتن کلید امکان باز شدن آنها نیست...
خوب، شما چطور میخواهید این قطعه طلا را به آن شهر بفرستید؟
- ممکن است بگویید خوب، طلا را میگذاریم داخل گاوصندوق و میفرستیم! خوب، کلیدش را هم باید بفرستید! راهزنی که صندوق را میگیرد، کلید را هم از شما میگیرد و صندوق را باز میکند...
- ممکن است بگویید کلید را در بارها قایم میکنیم! خوب، من اگر راهزن باشم تمام بار شما را مو به مو میگردم و کلید را پیدا میکنم!
- ممکن است بگویید صندوق را از یک مسیر و کلید را از مسیر دیگر میفرستیم! خوب، راهزنها از شما زرنگترند! در همه مسیرها یکی از همکارانشان منتظر شماست تا کلید را بگیرد!
فکر میکنید واقعاً آن زمان چطور این طلا را جا به جا میکردند؟ برای اینکه متوجه شوید، ابتدا این ویدئو را ببینید:
آدرس ویدئو: http://www.aparat.com/v/0uiXK
همانطور که میبینید، راهحل، خیلی ساده است:
هر گاه قرار است یک نفر یک قطعه طلا به شهر دیگر بفرستد، ابتدا یک پیک به آن شهر میرود و یک گاوصندوق با قفلِ باز به شهر اول میآورد. کلیدِ قفل، نزد گیرنده میماند. حالا طلا را در صندوق قرار میدهد و قفل را میبندد و به مقصد میفرستد... حالا دیگر اینطور نیست که کلید هم ارسال شود که دست راهزنها بیفتد! به همین سادگی!
HTTPS ترکیبی از HTTP و SSL است.
HTTP که همان پروتکل انتقال صفحات وب است. SSL مخفف Secure Socket Layer و به معنی «لایهی میانیِ امن» است. (سوکت یعنی چیزی که بین دو چیز قرار گیرد. وقتی شما به یک کابل شبکه سوکت میزنید، سوکت بین کابل و پریز قرار میگیرد).
SSL یک لایه امنیتی، بین مبدأ و مقصد است. الگوریتمی به نام RSA که یک الگوریتم نامتقارن به حساب میآید، دقیقاً به همان صورتی که در گذشته طلا را بین دو شهر منتقل میکردند، دادههای حساس و طلاگونهی کاربران را بین مبدأ و مقصد، به صورت امن منتقل میکند تا دست راهزنان نیفتد. (یکی از مهمترین هکها که در صورت عدم استفاده از HTTPS باعث دزدیده شدن دادههای شما میشود، هکی به نام Man-in-the-middle یا به فارسی، «حمله مرد میانی» است که در حقیقت همان راهزنی است که طلا را در وسط راه میدزدد)
سلام ممنونم مطلب عالی بود با سپاس