ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

سیزده + 8 =

بستن
بستن

چگونه می توان نوع کم خونی را تشخیص داد؟

چگونه می توان نوع کم خونی را تشخیص داد؟

روش های تشخیص نوع کم خونی:

در بیماری کم خونی ، اکسیژن مورد نیاز بافت ها و اندام های بدن تامین نمی شود.

این حالت ممکن است به دلیل کاهش توانایی تولید گلبول های قرمز یا ناتوانی آنها در انجام فعالیت هایشان رخ دهد.

کم خونی انواع مختلفی دارد و برای درمان آن باید نوع دقیق آن تشخیص داده شود.

مطالب مرتبط


گام 1 - تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

خونریزی اصلی ترین عامل بروز کم خونی است، به خصوص کم خونی ناشی از فقر آهن:

کم خونی ناشی از فقر آهن در افرادی که آهن مورد نیاز بدنشان را از طریق رژیم غذایی تامین نمی کنند، شایع می باشد.

  • زنانی که دچار خونریزی های شدید قاعدگی می شوند، زنان باردار، مادران شیر ده یا تازه زا، بیشتر در معرض ابتلا به کم خونی قرار دارند.
  • علاوه بر این افرادی که به تازگی تحت عمل جراحی قرار گرفته یا دچار آسیب دیدگی شدید همراه با خونریزی فراوان شده اند، به همراه افرادی که دچار بیماری های مربوط به روده مثل کرون، زخم کولیت یا زخم معده دارند نیز بیشتر در معرض ابتلا به کم خونی ناشی از فقر آهن قرار می گیرند.
تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

با بررسی رژیم غذایی می توان نوع کم خونی را تشخیص داد:

خوردن غذاهای ناسالم به خصوص غذاهای فست فود منجر به بروز بیماری های گوناگونی می گردد.

برخورداری از یک رژیم غذایی آهن دار، سرشار از ویتامین ب 12 و فولیک اسید برای حفظ سلامتی ضروری است.

  • ویتامین ها و مواد معدنی یاد شده در سبزیجاتی مثل اسفناج، ترب و گوجه فرنگی و میوه هایی مثل انار، هلو، آلو ها موجود است. همچنین می توان با مصرف مقدار کمی گوشت قرمز مواد معدنی مورد نیاز را بدست آورد. مقدار آهن مورد نیاز روزانه برای مردان و زنان به شرح زیر است:
  • 7-12 ماه، 11 میلیگرم، یک تا سه سال، 7 میلیگرم، 4 تا 8 سال 10 میلیگرم، 9 تا 13 سال، 8 میلیگرم، 14 تا 18 سال 12 میلیگرم، 19 تا 50 سال 12 میلیگرم، بالای 51 سال 8 میلی گرم.
  • حداکثر مصرف روزانه ویتامین ب 12 در زنان و مردان به این صورت می باشد: 1-3 سال 0.9 میکروگرم ، 4-8 سال 1.2 میکروگرم، 9-13 سال 1.8 میکروگرم، بالای 14 سال 2.4 میکروگرم، زنان باردار 2.6 میکروگرم، زنان شیر ده 2.8 میکروگرم.
  • میزان اسید فولیک مجاز برای مردان و زنان به این ترتیب می باشد: تا 6 ماهگی 65 میکروگرم، 7-12 ماه 80 میکروگرم، 1-3 سال 150 میکروگرم، 4-8 سال 200 میکروگرم، 9-13 سال 300 میکروگرم، 14-18 سال 400 میکروگرم، 19 سال به بالا 400 میکروگرم.

 

تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

کم خونی می تواند به دلیل عدم تعادل هورمون ها نیز رخ دهد:

به هم خوردن تعادل هورمون ها منجر به بروز بیماری می گردد.

این بیماری ها در نهایت به کم خونی منتهی می شوند.

  • برای مثال کاهش هورمون تیروئید یکی از عوامل ابتلا به کم خونی است. کاهش این هورمون منجر به اختلال در فرآیند اریتروپوئیتین (تولید شدن گلبول های قرمز) می شود که در نتیجه آن میزان گلبول های قرمز بدن کاهش می یابد.
  • میزان هورمون های استروژن در زنان قبل از ورود به سن قاعدگی افزایش می یابد. این اتفاق منجر به بزرگ شدن اندازه رحم شده و در نتیجه فرد دچار خونریزی شدید خواهد شد. این خونریزی ها منجر به بروز کم خونی می شود.
تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

برخی بیماری های مزمن می توانند عامل کم خونی باشند:

بیماری های بسیاری مسبب بروز کم خونی می شوند.

از این بین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • بیماری کرون ( نوعی بیماری که منجر به خونریزی در سیستم گوارشی می شود).
  • لوپوس اریتماتوز سیستمیک ( نوعی بیماری خود ایمنی که به اختلالات خونی مثل خونریزی های غیر طبیعی قاعدگی و خونریزی روده بزرگ منجر می شود).
  • بیماری کلیوی مزمن ( نوعی بیماری که در آن توانایی تولید هورمون اریتروپوئیتین کاهش یافته که بر روی توانایی تولید گلبول های قرمز توسط مغز استخوان تاثیر می گذارد).
تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

 زنان بار دار باید بیشتر مراقب باشند:

زنان باردار جهت حفظ سلامتی خود و نوزادشان، باید میزان آهن دریافتی را افزایش دهند.

عدم تامین آهن مورد نیاز بدن، به کاهش تولید گلبول های قرمز و در نهایت کم خونی منجر می شود.

تشخیص نوع کم خونی از طریق شناسایی علائم متداول

چند نوع کم خونی که به صورت ارثی (مادرزادی) به فرزندان منتقل می شود:

این نوع کم خونی ها به دلیل مشکلات ژنتیکی خاصی از والدین به فرزندان منتقل می شود.

برای مثال کم خونی آپلاستیک، یک نوع کم خونی ارثی است.

  • این نوع کم خونی بسیار نادر و خطرناک است. در این بیماری مغز استخوان نمی تواند وظیفه خود را انجام دهد؛ که پیامد آن کاهش گلبول های قرمز ، گلبول های سفید و پلاکت می باشد.
  • کم خونی داسی یک نوع کم خونی مادرزادی و دائمی می باشد. این افراد دارای گلبول های قرمز داس مانند هستند. گلبول های داسی سفت و چسبنده بوده و در نتیجه آن احتمال گرفتگی شریان و لخته شدن خون، افزایش می یابد.
  • در بیماری تالاسمی، زنجیره پروتئینی که باید در هموگلوبین موجود باشد، از بین می رود، در نتیجه هموگلوبین در انجام وظایف خود ناتوان می ماند. این نوع کم خونی از لحاظ شدت به دو دسته حاد و خفیف تقسیم می شود.
  • در کم خونی همولیتی ، مغز استخوان از جایگزین کردن گلبول های قرمز عاجز می ماند. همچنین در این نوع کم خونی عمر گلبول های قرمز کم تر از 120 روز می باشد. علائم حاد و خفیف این بیماری با یکدیگر تفاوت دارند. کنترل و درمان این نوع کم خونی به شدت آن بستگی دارد.

گام 2 - شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

علائم مربوط به کم خونی از نوع کمبود آهن:

افرادی که به این نوع کم خونی مبتلا هستند، اغلب احساس خستگی و کسلی دارند.

این حالت به دلیل عدم خون رسانی مناسب به قسمت های مختلف بدن بروز می کند.

علائم متداول این نوع کم خونی عبارت است از:

  • کم اشتهایی، کاهش سرعت رشد و مشکلات رفتاری در کودکان، رنگ پریدگی، ناخن های ضعیف، سردرد و سرگیجه که به دلیل بروز اختلال در متابولیسم بدن رخ می دهد.
  • برخی از افرادی که به این نوع کم خونی مبتلا شده اند، به خوردن چیزهای غیر عادی مثل یخ، خاک، گچ و پودر لباسشویی، تمایل شدیدی دارند. طبق تحقیقات به عمل آمده این واکنش در میان افرادی که دچار کم خونی ناشی از فقر آهن می باشند، طبیعی است.
  • به مرور زمان افرادی که دچار این نوع کم خونی هستند، به بیماری خاصی به نام سندرم پای بیقرار مبتلا می شوند. این بیماری باعث ایجاد حسی شبیه به مور مور شدن در دست ها و پاها می شود. برای اطمینان از رابطه بین کم خونی و پای بیقرار باید تحقیقات بیشتری صورت بگیرد. تنها 20% از مبتلایان به این سندرم، کم خونی داشتند.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

تشخیص کم خونی پرنیشیوس:

این نوع کم خونی به دلیل کمبود ویتامین ب 12 بروز می کند.

علائم متداول این بیماری احساس خستگی به همراه سردی دست و پا می باشد.

  • ویتامین ب 12 برای تولید و بالغ شدن گلبول های قرمز ضروری است. گلبول های قرمز بالغ، متابولیسم بدن را به حالت متعادل می کنند.
  • به مرور زمان، در صورت عدم درمان این نوع کم خونی، بیمار دچار اختلال در سیستم عصبی شده و منجر به کرختی و مور مور شدن دست ها یا پاها، ضعف عضلانی، پرخاشگری و مشکل در راه رفتن خواهد شد. ویتامین ب 12 برای فعالیت درست سیستم عصبی حیاتی بوده و مکانیزم حرکتی بدن را تنظیم می کند.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

تشخیص کم خونی از نوع آپلاستیک:

علائم کاهش گلبول های قرمز عبارتند از:

خستگی، ضعف، تنگی نفس، رنگ پریدگی، سر درد، سرگیجه و درد سینه.

  • علاوه بر این، علائم کاهش تولید گلبول های سفید عبارت است از: تب، عفونت، علائم شبیه به آنفولانزا که مدت زیادی ادامه می یابد. وظیفه اصلی گلبول های سفید، مبارزه با عفونت در سراسر بدن می باشد.
  • علاوه بر این، کاهش پلاکت با خونریزی، کبودی، پتشی ( لکه های قرمز رنگ در زیر پوست)، خون دماغ شدن، مدفوع خونی، سرخی و سوزش پوست. وظیفه اصلی پلاکت ها، جلوگیری از خونریزی می باشد.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

علائم کم خونی همولیتی، نوع دیگری از کم خونی های مادرزادی:

علائم این بیماری عبارتند از:

  • یرقان (زردی پوست) درد در قسمت فوقانی شکم، ادرار با رنگی بین قرمز تا قهوه ای، تورم طحال، زخم ها مزمن در پا ها همراه با درد.
  • علائمی که به آنها اشاره کردیم، ممکن است با علائم بیماری های خونی دیگر نیز تشابه داشته باشد، به همین علت جهت تشخیص دقیق این نوع کم خونی باید به پزشک مراجعه کرده و آزمایش بدهید.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

شناخت علائم نوع دیگری از کم خونی های مادرزادی، تالاسمی:

سقط یا به دنیا آمدن جنین مرده از شایع ترین علائم نوع خاصی از کم خونی به نام تالاسمی آلفا است.

به دنیا آمدن جنین مرده به دلیل نارسایی قلبی  و کم خونی شدید مادر، در دوران بارداری رخ می دهد.

علائم دیگر این نوع کم خونی عبارتند از:

  • ناهنجاری های استخوانی: معمولا در این نوع کم خونی متابولیسم تشکیل دهنده استخوان ها تحت تاثیر کم خونی قرار می گیرند. یرقان ناشی از افزایش بیش از اندازه بیلی روبین می باشد. تورم طحال، کبد و قلب به دلیل نابودی بیش از اندازه گلبول های قرمز معیوب رخ می دهد. در نتیجه فرد رنگ پریده و بی حال خواهد شد.
  • در افرادی که به تالاسمی خفیف مبتلا هستند، ممکن است میزان گلبول های قرمز کم باشد، اما علامت خاصی در آنها دیده نمی شود. اما در تالاسمی حاد، نوزاد قبل از یک سالگی به کم خونی شدید مبتلا شده و علاوه بر ناهنجاری استخوانی، سرعت رشد او نیز به شدت کاهش پیدا می کند.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

علائم نوع دیگری از کم خونی های مادرزادی، به نام کم خونی داسی شکل:

شایع ترین علامت این بیماری خستگی ناشی از کمبود اکسیژن در خون می باشد.

درد های ناگهانی در استخوانها، ریه ها، شکم و مفاصل، از عوارض این نوع کم خونی می باشد.

  • درد می تواند حاد (شدید) یا مزمن (طولانی مدت) باشد، دردهای شدید ناشی از کم خونی داسی بین چند ساعت تا چند روز ادامه می یابند. اما دردهای مزمن هفته ها، شاید ماه ها ادامه یابند و فرد در انجام کارهای روزمره خود به مشکل برخورد کند.
  • کم خونی داسی در دراز مدت به استخوان ها، کلیه، ریه و قلب آسیب می رساند.
شناخت علائم مربوط به انواع مختلف کم خونی ها

تشخیص علائم کم خونی فانکونی (نوع دیگری از کم خونی های مادرزادی):

اغلب کودکانی که به این نوع کم خونی مبتلا هستند، با اختلالات مادرزادی متولد می شوند.

اختلال در استخوان بندی، گوش و چشم، اختلال در رنگ پوست، آنومالی قلبی مادرزادی، بارزترین اختلالات این نوع کم خونی می باشد.

علاوه بر این، ممکن است کودک دچار اختلالات رشد شود.

این اختلالات شامل کاهش سرعت رشد، وزن کم هنگام تولد، سر کوچک، کوتاه قدی و مشکلات ذهنی می باشد.

  • در بزرگسالان اختلالاتی دیگری همچون عدم تکامل اندام تناسلی، قاعدگی زودرس، یائسگی زود هنگام، مشکل در باردار شدن و بدنیا آوردن فرزند، نیز دیده می شود.
  • تمامی این اختلالات به دلیل تاثیر شدید کم خونی بر روی مغز استخوان می باشد. در نتیجه گلبول های غیر عادی در فرد تولید شده که به اختلال رشد و اختلال در عملکرد اندام های مختلف منجر می گردد.

گام 3 - انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

آزمایش شمارش کامل خون جهت تشخیص کم خونی ناشی از فقر آهن:

اگر پزشک به بیماری کم خونی مشکوک شود، چند نوع آزمایش خون برایتان تجویز خواهد کرد.

در این بین حتما آزمایش شمارش کامل خون نیز وجود دارد.

  • در این آزمایش میزان گلبول های قرمز، سفید و هموگلوبین ها، هماتوکریت ها و میزان متوسط گلبول های قرمز اندازه گیری می شود،
  • در این آزمایش از آرنج یا پشت دست بیمار نمونه برداری می شود که ممکن است هنگام وارد کردن سوزن به ورید یا در هنگام بیرون کشیدن خون، کمی درد داشته باشد.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

تست سطح سرم فریتین (بخش پروتئینی گلبول های قرمز که دارای آهن می باشد):

در این آزمایش میزان فریتین موجود در خون اندازه گیری می شود.

  • ابتدا از بیمار نمونه برداری می شود، سپس با استفاده از آزمایش سرم آهن و آزمایش میزان ترکیب آهن، خون او مورد بررسی قرار می گیرد.
  • آزمایش سرم آهن و آزمایش میزان ترکیب آهن در صورتی مفید خواهد بود که میزان سرم فریتین بیمار بین 46 تا 99 میکروگرم در هر لیتر باشد. برای تشخیص بهتر و دقیق تر، ممکن است آزمایش بیوپسی مغز استخوان نیز صورت بگیرد.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

بیوپسی مغز استخوان:

قبل از انجام این آزمایش میزان فشار خون و ضربان قلب بیمار اندازه گیری می شود.

  • این آزمایش حداقل 30 دقیقه طول می کشد، برای کاهش درد بیمار، بی حس کننده موضعی تزریق می شود. در این آزمایش پزشک یک سوزن بزرگ را به داخل مغز استخوان فرو کرده و از محل تعیین شده، نمونه برداری می کند. معمولا این نمونه از قسمت فوقانی استخوان باسن گرفته می شود. در نوزادان معمولا از قسمت تحتانی پا نمونه برداری می شود.
  • احتمالا بیمار هنگام فرو رفتن سوزن درد شدیدی احساس کند. بعد از انجام آزمایش، محل نمونه برداری شده تا چند هفته درد خواهد داشت.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

در صورت ابتلا به کم خونی پرنیشیوس، انجام آزمایش سرم ویتامین ب 12 ضروری است:

آزمایش سرم ویتامین ب 12، متداول ترین روش برای تشخیص این نوع کم خونی می باشد.

در این آزمایش اگر میزان سرم ویتامین ب 12 بیمار کمتر از 111 باشد، به احتمال قوی دچار این نوع کم خونی می باشد.

  • این در حالی است که اگر پاسخ آزمایش کم تر از 89 باشد، به معنی خطر آسیب رسیدن به سیستم عصبی می باشد. باید میزان اسید فولیک بیمار نیز مشخص شود. اسید فولیک با ویتامین ب 12 همزیستی دارد به این معنی که کمبود ویتامین ب 12 به کمبود فولات گلبول های قرمز نیز منجر می شود.
  • برای انجام این آزمایش، بیمار نباید 6 الی 8 ساعت قبل از نمونه برداری چیزی بخورد.
  • برای تشخیص کمبود ویتامین ب 12 و اسید فولیک می توان از آزمایش آسپیراسیون مغز استخوان نیز استفاده کرد.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

جهت تشخیص کم خونی از نوع آپلاستیک با پزشکتان صحبت کنید:

اصلی ترین روش برای تشخیص این نوع کم خونی، آزمایش شمارش کامل خون می باشد.

در این نوع کم خونی میزان گلبول های سفید، گلبول های قرمز و رتیکلوسیت (گلبول های قرمز نا بالغ) در خون بسیار کم است.

این اختلال می تواند به مرور زمان به اندام های فرد آسیب برساند.

  • الکترومورفوسیس هموگلوبین (آزمایشی برای اندازه گیری انواع هموگلوبین) میزان هموگلوبین های نوزاد را نشان می دهد که اغلب در بیماران مبتلا به کم خونی آپلاستیک، مورد بررسی قرار می گیرد.
  • برای انجام این آزمایش دو روش وجود دارد، گرفتن نمونه خون و بیوپسی مغز استخوان. در این آزمایش گلبول های قرمز از لحاظ تعداد و کیفیت مورد بررسی قرار می گیرد. در کم خونی آپلاستیک میزان سلول های موجود در خون به شدت کاهش می یابد.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

آزمایشات لازم جهت تشخیص کم خونی همولیتی:

اولین قدم جهت تشخیص این بیماری انجام آزمایش کامل خون می باشد.

در این آزمایش میزان گلبول های قرمز، گلبول های سفید، پلاکت ها، هموگلوبین و هماتوکریت بررسی می شود.

آزمایشات دیگری که جهت تشخیص این نوع کم خونی صورت می گیرد عبارتند از:

  • شمارش رتیکلویست: معمولا میزان رتیکلوسیت در بیماران مبتلا به این نوع کم خونی زیاد است. قبل از انجام این آزمایش پزشک از شما سوالاتی خواهد پرسید مثل ابتلا به هموفیلی (نوعی اختلال مربوط به لخته شدن خون) سابقه از هوش رفتن و غیره.
  • آزمایش هاپتوگلوبین: این آزمایش جهت بررسی ماده ای به نام هاپتوگلوبین که با هموگلوبین ترکیب می شود، صورت می گیرد. میزان این ماده در بیماران مبتلا به همولیتی بسیار کم است.
  • آزمایش میزان بیلی روبین: بالا بودن میزان بیلی روبین خون، می تواند نشانگر وجود این نوع کم خونی باشد. علاوه بر این آزمایش آسپیراسیون و بیوپسی مغز استخوان نیز گرفته می شود.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

آزمایش تشخیص کم خونی تالاسمی:

برای تشخیص این نوع کم خونی، باز هم اولین قدم انجام یک آزمایش شمارش کامل خون می باشد.

اغلب افرادی که به این نوع کم خونی مبتلا هستند، از گلبول های قرمز و هموگلوبین کمی برخوردارند.

افرادی که دچار بیماری تالاسمی آلفا و بتا هستند، دارای گلبول های قرمز کوچک تری می باشند.

  • معمولا جهت تشخیص تالاسمی و شدت آن در نوزاد می توان تست تشخیص پیش از تولد گرفت. در این روش از بافت ها و سلول های آمنیوسنتز نمونه برداری می شود.
  • در این آزمایش پزشک جهت مشاهده سوزن از سونوگرافی استفاده می کند.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

برای تشخیص نوع دیگری از کم خونی های مادرزادی یعنی سلول داسی باید آزمایش بدهید:

این نوع کم خونی تنها با یک آزمایش خون ساده مشخص می شود.

  • این نوع کم خونی نیز قبل از تولد نوزاد، با نمونه برداری از آمنیوسنتز قابل بررسی است.
  • این آزمایش را می توان در هفته های اول بارداری ( هفته 10) انجام داده و متوجه کم خونی شد.
انجام آزمایشات پزشکی، جهت تشخیص نوع کم خونی

آزمایش تشخیص کم خونی فانکونی:

آزمایش ژنتیکی اصلی ترین رویکرد در تشخیص این نوع کم خونی است.

در برخی موارد، از آزمایش شکست کروموزوم نیز استفاده می شود.

افرادی که به این نوع کم خونی مبتلا هستند، کروموزوم های خونشان در ترکیب با مواد شیمیایی سریعا شکسته و تغییر شکل می یابند.

  • آزمایش تجزیه جریان سیتومتریک: در صورت ابتلا به کم خونی فانکونی، زمانی که خون با این مواد شیمیایی ترکیب می شوند به سرعت تغییر شکل می دهند.
  • تست غربالگری جهش ژنتیکی: در این آزمایش، مشکلات ژنتیکی موجود در فرد مشخص شده و برای این کار اغلب از بافت های پوست استفاده می شود.

اطلاعات مطلب

  • پزشکی
  • 254 بازدید
  • (3 votes, average: 5,00 out of 5)
  • آخرین ویرایش توسط : حامد نمازی - سه‌شنبه, 05 نوامبر 19, 6:35 ب.ظ

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب