چگونه با ساز بوران(bodhrán) آشنا شویم؟
این ساز کوبه ای قابدار متعلق به کشور ایرلند می باشد.
این ساز کوبه ای قابدار متعلق به کشور ایرلند می باشد.
بنابه گفته رونان نولان موسیقی دان، ویراستار پیشین مجله موسیقی ایرلند، این ساز در اواسط قرن نوزدهم از ساز تمبورین ایجاد شده که می توان اجراهایی از آن را در موسیقی های ایرلندی ضبط شده که از سال 1920 میلادی بجا مانده اند شنید.
این ساز یکی از اساسی ترین سازهای ریتمیک ایرلند است که بسیار شبیه سازهای کوبه ای قابداری است که در مناطق وسیعی از شمال آفریقا و خاورمیانه وجود دارد و هم ریشه با سازهایی است که در موسیقی عربی و موسیقی سنتی مناطق مدیترانه استفاده می شود.
طبل ها و سازهای کوبه ای ریتمی پوستی ساخته شده توسط اهالی بومی آمریکا در طراحی خیلی شبیه به این ساز هستند.
گمان می شود که اصل این ساز سینی های پوستی که برای حمل کود در ایرلند استفاده می شده، می باشد.
Dorothea Hast قید کرده که تا اوایل قرن بیستم بوران اساسا بعنوان سینی برای جدا سازی پوسته غلات در پخت نان و نیز نگهداری غذا و ابزار استفاده می شده است. همچنین در این مورد نیز بحثی دارد که استفاده از بوران بعنوان ساز تنها به مراسم مذهبی در نواحی روستایی محدود بوده است.
او ادعا می کند که شواهد اولیه استفاده از آن بعنوان ساز، فراتر از مناطق روستایی، به سال1842 برمی گردد. استفاده رایج از آن بعنوان ساز تا سالهای 1960 تا زمانی که Seán Ó Riada از آن استفاده کرد، عمومیت پیدا نکرد.
قطر قاب بین 25 تا 65 سانتیمتر است که قطرانواع پرکاربردترین آن مابین 35و45سانتیمتر می باشد.
اندازه پهنای قاب آن بین 9و20 است.
پوستی که در این ساز استفاده می شود پوست بز(مواد مصنوعی یا پوست های سایر حیوانات نیز ممکن است استفاده شود) می باشد.
یک طرف قاب پوست کشیده می شود و طرف دیگرش برای قرار دادن دست داخل ساز و بر روی پوست (برای کنترل زیر و بمی و طنین صدا) باز است.
یک یا دو میله معمولا چوبی بطور متقاطع در قسمت داخل قاب (گاها متحرک و قابل جدا شدن) ممکن است نصب شود. اما بندرت در سازهای مدرن دیده می شود.
بعضی از انواع مدرن و حرفه ای، ابزاری مکانیکی جهت کوک کردن و تنظیم و بدست آوردن صدای دلخواه را دارند. این ابزار معمولا از پیچ های آلن برای سفت کردن یا شل کردن پوست، مطابق شرایط آب و هوایی استفاده می کند.
این ساز کوبه ای هم با دست خالی نواخته می شود و هم با چوب تراشیده شده که به اسم های مختلفی از جمله تریپر نامیده می شود.
این تریپرها در ابتدا از استخوان ساخته می شدند اما امروزه عموما از چوب درخت زبان گنجشک،راج، گردوی امریکایی ساخته می شوند.
برس های مخصوص نواختن همانند برس کاخن برای نواختن این ساز توسط Johnny McDonagh معرفی شدند.
اجرای این ساز معمولا بصورت نشسته و در حالی که بطور عمودی بر روی ران نگه داشته می شود(معمولا رو پای چپ برای نوازنده های راست دست) و با قسمت بالایی بدن و بازوها نگه داشته می شود، انجام می شود. با قرار دادن دست در پشت باز ساز و روی پوست و با کنترل کشیدگی پوست با وارد کردن مقدار متفاوت فشار بر روی پوست می توان صداهای زیر و بم متفاوتی ایجاد کرد.
در صورت وجود میله های متقاطع با پشت دست بر روی آنها نیز می توان نواخت. اما خود این ساز کوبه ای با دست دیگر (معمولا دست راست) نواخته می شود. که می تواند هم با دست خالی و هم با چوب مخصوص باشد.
سبک های نوازندگی زیادی وجود دارند که اغلب با اسم منطقه ای از ایرلند که آن سبک در آن مرسوم و ایجاد شده نامیده می شوند.
رایج ترین سبکها سبک Kerry نام دارد که با چوب دوسر نواخته می شود.
سبک West Limerick با چوب تک سر نواخته می شود.
بعدها نوازنده های دیگری تکنیک های تغییر تن صدای حرفه ای را بهبود بخشیدند واین آغاز سبک "top-end" بود
این سبک با سازهایی با قطر کوچکتر و قاب پهن تر و پوست نازکتر نواخته می شوند، چوب مورد استفاده در این سبک صاف و بدون سر است و معمولا تمرکز نواختن بر روی انتهای بالایی ساز می باشد نوازنده این سبک برای تولید صدای زیرتر دستی را که از داخل بر روی پوست قرار می گیرد را از پایین به سمت بالا حرکت می دهد. با حرکت دست بصورت C شکل بر داخل پوست برای تغییر تن صدا نوازنده قادر خواهد بود تا صدای با کیفیت و حتی بلندتری ایجاد کنددر این سبک ها برای آزادی حرکت بهتر دستی که بر داخل پوست کشیده می شود از دو میله متقاطع نصب شده بر قسمت باز استفاده نمی شود..با رنج تن های وسیع که مورد استفاده قرار میگیرد.با ترکیب تغییر تن با کشیدن دست بر روی سطح پشت پوست وتغییرات صدای طبیعی ایجاد شده بر روی پوست حیوانات که بر روی سر درام کشیده شده این ساز می تواند تقریبا بیانگر صدای ملودیک برخلاف بعضی دیگر از سازهای ریتمیکی باشد که تنها صدای ریتمیکی دارند.
جناب عبداله زاده عزیز از اطلاعاتی که در زمینه سازهای کوبه ای گردآوری و در اختیارمان قرار میدهید ..تشکر وقدر دانی میکنم ..
جناب عبداله زاده عزیز از اطلاعاتی که در زمینه سازهای کوبه ای گردآوری و در اختیارمان قرار میدهید ……متشکر وقدر دانم ..
خواهش میکنم، خوشحالم که مورد قبول شما واقع شده است.