ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

3 × 5 =

بستن
بستن

چگونه ورنی بافی انجام دهیم؟؟

چگونه ورنی بافی انجام دهیم؟؟

varneibafe10

در واقع ورنی نوعی گلیم یک رو یا گلیم فرش نما بدون پرز است و به سبک پود پیچی یعنی گذراندن پود اصلی از تار و پیچش نخ خامه به دور نخ های تار شکل گرفته و نقش می پذیرد. تفاوتی که در بافت گلیم و ورنی وجود دارد این است که در گلیم، بافت به صورت گره‌های منقطع انجام می‌شود و نقوش آن توسط پود شکل می‌گیرد و تار بوسیله پود کاملاً پوشیده می‌شود، در حالیکه در بافت ورنی ایجاد طرح و نقوش بر سطح آن توسط پودگذاری اضافی حاصل می‌شود و تار و پود هر دو پوشیده‌است. پود اضافی، که پود اصلی خوانده می‌شود، مانند پود گلیم به صورت ساده از بین تارها عبور نمی‌کند، بلکه به دور تار حرکت پیچشی و غیره منقطع دارد.

مطالب مرتبط


گام 1 - ورنی بافی

ورنی بافی

ورنی بافی بسیار سخت است و هم چنین جزء رشته‌های منسوخ شده به حساب می‌آید. عمده‌ترین مشکل ورنی ، جمع شدن کنارهای (شیرازه ) آن است. بافت این قسمت از ورنی ، از سخت‌ترین قسمت های بافت محسوب می‌شود که باید در تهیه آن بسیار دقت شود.ورنی بدون نقشه بافته می‌شود و چون در بافت آن از گره استفاده نمی‌شود جزو انواع گلیم به حساب می‌آید و از لحاظ شکل ظاهری به قالی شباهت دارد.برای رفع این مشکل باید از گره قرضی یا تار قرضی استفاده شود. این هنر همراه با گلیم بافی در دست احیا است .قدمت این هنر به طور کامل مشخص نیست اما صاحب نظران قدمت آن را به چند صد سال پیش تخمین می‌زنند.ورنی در اندازه و ابعاد مختلف و با توجه به نیاز بازار تولید و عرضه می‌شود. تا دهه‌های اخیر عشایر دشت مغان از ورنی به عنوان زیر انداز، رو انداز و تزیین آلاچیق ها استفاده می‌کردند.
ظرافت و لطافت بافت طرح و نقش‌های متنوع و زیبایی ورنی هر هنر دوستی را مجذوب خود می‌کند. نوع بافت ورنی با ابریشم ، از ظرافت و زیبایی خاصی برخوردار است و از نظر وزن سبک تر و کم حجم تر از نوع پشمی آن است و توجه گردشگران داخلی و خارجی را به خود جلب کرده است.ورنی از لحاظ صادرات در درجه نخست تولیدات صنایع دستی اردبیل قرار گرفته است به طوری که این بافته به کشورهای حاشیه خلیج فارس ،کشورهای اروپایی و آسیایی صادر می‌شود.ورنی‌های ابریشمی و پشمی ساخته شده در استان اردبیل علاوه بر بازار داخلی به کشورهای ایتالیا، فرانسه و آلمان صادر می‌شوند.
ورنی‌ها اصولا به رنک لاکی، سرمه ای، سفید پیازی و آبی روشن هستند. در همه اندازه برای پشتی، پادری، قالیچه، کناره و قالی تولید می‌شود.عشایر آذربایجان از آن برای دوخت خورجین، جوال و تهیه جل اسب نیز استفاده می کنند.تولید ورنی صرفا خانگی و یا در چادرهای عشایری است و ابزار آن از قبیل “دار ” و “دفین”( بروزن دال ، شانه مخصوص برای بافتن فرش )است.از انواع ورنی در آذربایجان می‌توان به ورنی قالی ،ورنی کناره بزرک، ورنی کناره، ورنی ذرع و نیم (جفت )، ورنی قالیچه و ورنی پشتی اشاره کرد.

گام 2 - دار ورنی بافی

دار ورنی بافی

دار ورنی چهارچوبی مربع شکل است که تنها اختصاص به ورنی نداشته برای قالی بافی هم استفاده می شود و شامل اجزاء: سردار، زیردار، چپ رو، راست رو، ستونهای وسط، کوجو، چوب هاف، نیمکت یا تخته بند و گوه (برای دارهای چوبی) می باشد.
طول دار ورنی (درازای چپ رو و راست رو) مساوی است با نصف طول ورنی + ۳۰ سانتیمتر و عرض آن (طول سردار و زیردار) برابر است با عرض ورنی + ۲۰ سانتیمتر، دار ورنی به دو صورت افقی و عمودی است که دار افقی معمولاً در عشایر کوچ رو (به دلیل ارتفاع کم چادرهای عشایری) و دار عمودی معمولاً در ورنی های شهری استفاده می شود. برای ورنی بافی خامه ها کلاف نمی شود و به اندازه ۴۰ سانتیمتر بریده شده به صورت بسته هایی که به آن آسما (آویزان) می گویند در بالای دار آویزان می شود.

شکل دار ورنی، افقی است. معمولا ابعاد آن ۵/۱*۲ متر است. (البته امروزه بافت ورنی‌های کناره‌ای و اندازه فرش‌های ۴*۳ متری نیز جهت فروش بافته می‌شود) در ورنی‌بافی هر رشته به تار و پود گره می‌خورد، اما همچون قالی، گره‌ها از روی کار نبوده و بعد از تابیدن نخ به دور تار در پشت کار می‌رود و بریده نمی‌شود. از نظر رنگ و زمینه بهترین نوع ورنی، زمینه مسی و فیروزه‌ای است که ارزش تجارتی زیاد دارد.

بعد از برپا کردن دار که اصطلاحا هاناhana نامیده می‌شود، نخ‌های تار که از جنس پنبه که اریشaris نامیده می‌شود که با عبور دادن از چوب‌های بالا و پایین دار، کشیده می‌شود.

سپس چوب نازکی را در میان تارها رد کرده به نحوی که ۲ تار در بالای چوب باشد و ۲ تار در زیر چوب. عملکرد این چوب جابه‌جا کردن‌تارها در حین کار در مواقع لازم است.

 

سپس با نخ تار(پنبه‌ای)به اندازه ۴ سانتی‌متر همانند بافت گلیم‌بافی(یک نخ از رو یک نخ از زیر)می‌بافند و چند بار روی نخ‌ها با دفه(dafa)می‌کوبند، تا تارها و پودها به هم تنیده شوند.

بعد از آن با توجه به طرح‌های مورد نظر خود که عموما، طرح‌های ذهنی و بدون نقشه است و زمینه اصلی که عموما طرح‌های ذهنی و بدون نقشه است و زمینه اصلی که عموما یکرنگ است،(مسی، فیروزه‌ای و سفید) طرح‌های مورد را می‌بافند، نقوش متداول، سماور، نعلبکی، ایتکان، قوری،گل، روباه، خروس، بوقلمون، مار، سگ، شتر، شترمرغ، جیران، آلمل، دوه بوینی، زرحشیه، زینگرو، قیزیلگول، گلدان،ئیلن، چاخماق، جوجه و بالاترین طرح  قیناخ qynax (یا قایق)است، که به‌صورت ۳ عدد در وسط کار بافته شده و طرح‌های اشیا و حیوانات در اطراف و زمینه کف بافته می‌شود.

 

بعد از برپا نمودن دار (هانا) معمولا استاد کار، با استفاده از کمک شاگرد نخ‌های پنبه‌ای اریش (ariŝ) را (تار) با عبور دادن از دو چوب عمودی هانا، می‏کشد.

در حین کار، چوبی نازک را به صورت افقی مابین تارها می‏گذارد. این چوب مانع از مخلوط شدن تارها در حین کار می‌شود.

سپس به اندازه ۲ سانتی‌متر با نخ تار همانند بافت گلیم یک به یک نخ پود را از لای تارها رد می‌کند و چند بار هم با دفه بر روی آن می کوبد تا در هم خوب تنیده شود. بعد از آن با استفاده از نخ‌های پشمی در الوان مختلف نقوش مورد نظر را بر روی کار می‌بافد. بافت ورنی همانند بافت گلیم است و بعد از پیچاندن نخ پشمی از پشت تار (به صورت یک به یک) اضافه نخ پشمی به پشت کار منتقل می‌شود. در این روش طرز بافت مانند گلیم بافی و گره نمی‌خورد.

گام 3 - انواع ورنی از نظر مواد اولیه

انواع ورنی از نظر مواد اولیه

۱- ورنی تمام ابریشم که چله و خامه هر دو از ابریشم است.
۲- ورنی نیم ابریشم که چله پنبه ای و خامه ابریشم است. امروزه که ورنی بیشتر کاربرد زینتی پیدا کرده اکثر ورنی ها از همین جنس بافته می شوند.
۳- ورنی کف ابریشم که تار پنبه ای، متن ابریشم ونقوش پشمی است .
۴- ورنی تمام پشم که هم تار و هم خامه آن ابریشمی است .
۵- ورنی نیم پشم که تار پنبه ای و خامه پشمی است .

گام 4 - ابزار کار ورنی بافی

ابزار کار ورنی بافی

۱- دفتین یا دفه

۲- سیخ

۳- کارد یا قیچی

۴- متر

۵- آچار برای شل و سفت کردن پیج های متصل به دار

۶ – دار چوبی یا فلزی

۷- تخته بند یا نیمکت

گام 5 - شیوه کار ورنی بافی

شیوه کار ورنی بافی

چله کشی :
چله کشی یا چله دوانی در ورنی مشابه قالی است. به این صورت که چله کشی روی دار و بوسیله ۲ نفر انجام می گیرد. قبل از چله کشی سالم بودن دار بوسیله متر امتحان می شود. دو نخ که به آنها نخ زه می گوئیم با فاصله ۴۰ سانتمیتر از یکدیگر روی دار به صورت افقی به راست رو و چپ رو بسته می شود تا هنگام چله کشی تار از زیر اولی و روی دومی و یا بالعکس عبور کند. پس پایان عمل چله کشی به جای نخ زه پایینی چوب زه را رد می کنیم که حداکثر ۳ میلیمتر ضخامت، ۲ تا ۳ سانتیمتر عرض و طولی برابر عرض دار دارد. به جای نخ زه بالایی چوب هاف را رد می کنیم که فقط کمی ضخیم تر از چوب زه است. بعد از پایان این مراحل به چله ها چوب کوجو می بندیم که استوانه ای چوبی به قطر حدود ۱۰ سانتیمتر است و وظیفه جابه جا کردن چله های زیر و رو در هنگام گلیم بافی و پود زنی را دارد و از پراکندگی ناهماهنگ چله ها جلوگیری می کند و مانع ایجاد عیب سره (متفاوت بودن عرض ورنی در دو انتهای بالاو پایین آن ) می شود.

شروع ورنی بافی :
ابتدا چند ردیف گلیم بافی می شود و بعد ورنی بافی را آغاز می کنیم.
گلیم بافی ابتدای ورنی و پود کلفت مابین رجهای ورنی با جابه جایی کوجو همراه است که در اصطلاح به این نوع بافت، ترسه کیلیم میگویند. در گلیم بافی از پود کلفت همرنگ و هماهنگ با رنگ متن ورنی استفاده می کنیم.برای شروع بافت دو چله، یکی زیر و یکی رو را بلند می کنیم و نخ خامه را یک دور کامل به دور آن پیجانده کمی می کشیم تا سفت شود. (گاهاً نخ خامه به جای دوتار به دور یک تار پیچیده می شود که در این صورت کیفیت ورنی بالا رفته، زمان بافت و مقدار مواد اولیه مورد نیاز بیشتر می شود) بعد مطابق نقشه ذهنی یا موجود، همین عمل را با ادامه خامه تکرار می کنیم و یا اضافی خامه را رها کرده گره بعدی را با خامه دیگری می زنیم. همین عمل را تا پایان یک رج کامل ادامه می دهیم و سپس پودکلفت را از لابه لای چله های زیر و رو رد کرده، دفه می زنیم. (در اثر جابه جا شدن کوجو هنگام زدن پود کلفت، جای چله های زیر و رو هم عوض می شود و پود کلفت بین چله ها به صورت مواج آرایش می یابد) در ورنی برخلاف قالی، پود نازک زده نمی شود.از آنجا که طول دار تقریباً نصف طول ورنی است، پس از بافت نصف نقشه به سردار می رسیم.دراین زمان، به وسیله آچار پیچ وسط دار و راست رو و چپ رو را شل می کنیم. (یا گوه ها را از راست روی دار چوبی بوسیله چکش در می آوریم) که در نتیجه آن چله ها شل می شود و ورنی روی دار آزاد شده به آسانی گردانده می شود. ورنی را به سمت پایین می کشیم تا قسمت بافته شده به پشت دار منتقل شود و ادامه بافت مقدور گردد. سپس دوباره دار را بحالت اول بر می گردانیم و عمل بافت را تا پایان نقشه ادامه می دهیم. پس از پایان بافت دوباره دقیقاً به اندازه ابتدای کار گلیم می بافیم و بعد از آن چله ها را با فاصله ۱۵ سانتیمتر از گلیم بافی سروته کار، قیچی می کنیم و ورنی را پایین می کشیم. معمولاً ریشه های ورنی را به شیوه های مختلف آرایش میدهند.

 

اطلاعات مطلب

دیدگاه کاربران

  1. Avatar
    پخش تراکت - 2020/03/02 - 8:40 ب.ظ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب