ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

1 + 11 =

بستن
بستن

چگونه شیوه های تحقیق را بدانیم؟

چگونه شیوه های تحقیق را بدانیم؟

شیوه های تحقیق

هر پژوهشگری در کار خود، به آشنایی با شیوه های پژوهش، راههای دستیابی به مراجع و مآخذ گوناگون و نحوه استفاده از آن مراجع و مآخذ نیازمند است.

شیوه های تحقیق :
تحقیق در مسائل و زمینه های گوناگون معمولا به سه طریق صورت می گیرد:
الف) مشاهده؛
ب) تحقیق عمومی؛
ج) تحقیق کتابخانه ای.

در ادامه به توضیح کامل هر یک از شیوه های تحقیق می پردازیم با ما همراه باشید…

مطالب مرتبط


گام 1 - مشاهده

مشاهده

اول: مشاهده. در این نوع تحقیق پژوهشگر مراکز و موارد تحقیق را حضورا مورد بررسی و مشاهده قرار می دهد. در این روش، پژوهشگر ممکن است بازرس یا حسابرس باشد که به اقتضای ماموریت از اداره یا موسسه ای بازدید یا بازرسی به عمل آورد.
از مهم ترین نکاتی در شیوه مشاهده باید مورد توجه قرار گیرد موارد زیر را می توان نام برد:
۱. تمام مشاهدات به طور دقیق ثبت شود؛
۲. کار مشاهده حتی المقدور گروهی باشد و نه فردی.

گام 2 - تحقیق عمومی

تحقیق عمومی

دوم: تحقیق عمومی. این نوع تحقیق به دو طریق مصاحبه و پرسشنامه انجام می گیرد:
الف) مصاحبه. در مصاحبه نکاتی را می توان به دست آورد گه از طریق کتابخانه و مطالعه به دست نمی آید؛ زیرا ضمن مصاحبه، مطالبی غیر از آنچه ما می دانیم و می خواهیم بحث کنیم پیش می آید که گاهی بسیار مفید است.
نکاتی که در مصاحبه باید رعایت کرد:
1. قبلا ازمصاحبه شونده وقت ملاقات بگیریم؛
2. علّت مصاحبه را برای او بیان کنیم؛
3. نشانی و شماره ی تلفن به او بدهیم تا در صورت لزوم و داشتن قصد تغییر وقت مصاحبه، بتواند با ما تماس بگیرد؛
4. درست در ساعت مقرّر برای مصاحبه حاضر شویم؛
5. سؤال ها را مشخّص کرده و نوشته باشیم؛
6. اصرار در پرسش نکنیم؛
7. از نظر وقت، رعایت حال مصاحبه شونده را بکنیم؛
8. به آداب و اخلاق و شخصیّت او توجّه کنیم و شرط ادب را رعایت نماییم؛
9. مطالب را متضاد و غلو آمیز و مبهم یاد داشت نکنیم؛
10. گفته های او را در گزارش خود به سلیقه ی خویش تفسیر نکنیم و در بند آوردن نکات جنجالی نباشیم؛
11. تشکر کنیم حتی المقدور نسخه ای از مصاحبه را برایش بفرستیم؛
12. نام مصاحبه شونده، سمت او وتاریخ مصاحبه را در فهرست گزارش خود بیاوریم.

تحقیق عمومی

ب) پرسشنامه. پرسشنامه برگ یا برگهایی است با سوالهای تنظیم شده، که گروهی ویژه، آن را تکمیل می کنند و معمولا نامه ای همراه دارد که درباره نحوه تنظیم آن توضیح می دهد.
نکاتی که باید در پرسشنامه رعایت کرد:
۱. جای کافی برای پاسخ باشد؛
۲. سعی شود که پرسشنامه کوتاه و مختصر باشد؛
۳. پرسشها از آسان شروع شود و تدریجا به سوالهای دشوار برسد؛
۴‌. پرسشها واضح و روشن باشد؛
۵. دادن ماسخ به سوالات مربوط به امور خصوصی، آزاد باشد؛
۶. تمام پرسشها با یک روش منطقی به هم مربوط باشد.

گام 3 - تحقیق کتابخانه ای

تحقیق کتابخانه ای

سوم: تحقیق کتابخانه ای. در این روش، پژوهشگر بررسی و تحقیق خود را از راه مطالعه مآخذ و مراجع گوناگون انجام می دهد‌. برای دستیابی و مراجعه به مآخذ و منابع مختلف و نحوه استفاده از آنها باید به نکات زیر توجه داشت:
1. در همه ی کتابخانه های معتبر، مشخصات کتاب را روی سه برگه به شرح زیر می نویسند:

الف) برگه مؤلف؛

ب) برگه عنوان یا نام کتاب؛

ج) برگه موضوع.

این برگه ها به صورت الفبایی تنظیم شده و به وسیله هر یک از آنها می توان کتاب مورد نظر خود را بدست آورد. به عبارت دیگر اگر ما تنها یکی از سه مشخصه بالا را درباره ی کتابی بدانیم، می توانیم آن را پیدا کنیم. مثلا اگر درباره کتاب تاریخچه تحولات عقاید اقتصادی تنها نام کتاب را بدانیم یا نام مؤلف که آقای دکتر علی اکبر مدنی است برای ما معلوم باشد و یا فقط بدانیم که آن در موضوع اقتصاد است می توانیم آن کتاب را از روی برگه مربوط به دست آوریم.

امروز در بیشتر کتابخانه هر یک از این برگه های سه گانه در برگه دانها یا قفسه های مستقل و جداگانه قرار داده شده و برای هر دسته، فهرست الفبایی مستقلی ترتیب یافته است و برای پیدا کردن کتابی که نام مؤلف آن را می دانیم باید به قفسه نام مؤلف مراجعه کنیم و برای کتابی که موضوع یا عنوان آن را می دانیم باید به برگه دان موضوع یا عنوان مراجعه نماییم.

اما در برخی از کتابخانه ها این سه دسته برگه یکجا و فرهنگ مانند (دیکسیونری) الفبایی شده است. یعنی همه برگه های سه گانه نام مؤلفان و نام کتابها و موضوع کتابها ب ترتیب الفبایی دنبال هم قرار داده شده اند، مثلا سه برگ تحت عنوان «آریایی»، «آریاییهای هند» را دنبال هم می بینیم که اولی نام مؤلف کتابی است و دومی موضع یک دسته از کتابها و سومی عنوان کتاب مخصوصی است.

تحقیق کتابخانه ای

در هنگام مطالعه باید به نکات زیر توجه کنیم:

الف) مطالب مورد نظر را بدقت مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار دهیم؛

ب) نکات مهم را، دقیق تر مطالعه کنیم و اگر موفق به درک و کشف آنها نشدیم از افراد مطّلع کمک بخواهیم؛

ج) درمسائلی که تردید داریم چند منبع را مقایسه کنیم؛

د) پیشنهادهایی که در هنگام مطالعه به نظر می آید یاداشت کنیم؛

ه) نکاتی که درباره تلخیص و یادداشت برداری ضمن مطالعه توصیه می شود به کار بندیم.

گام 4 - آشنایی با مراجع تحقیق

آشنایی با مراجع تحقیق

همانطور که در ابتدای این گفتار، درباره شیوه های تحقیق و همچنین نحوه استفاده از منابع و مآخذ مختلف مطالبی گفته شده و دیدیدم که یکی از روشها، پژوهش کتابخانه ای یا پژوهش از راه مطالعه است. اکنون اضافه می کنیم که برای تحقیق در این شیوه به منابع و مآخذ نیاز داریم و دستیابی به مآخذ و منابع گوناگون خود مستلزم وجود مراجع و کتابخانه ها  و مراکز انتشارات و دسترسی بدانهاست.

از مهمترین مراجع و مؤسساتی که می توان در کار تحقیق و پژوهش از آنها مدد گرفت، مراکز و مراجع زیر را می توان نام برد:

الف) کتابخانه ها.

ب) سازمان های پژوهشی.

ج) مسؤولان و کارشناسان وزارتخانه ها و سازمانهای مربوط.

د) دایرة المعارف و لغتنامه ها و فرهنگها و نشریات عممومی.

ه) اطلسها.

و) نشریات و بولتنهای وزارتخانه ها و سازمانها و شرکتها.

ز) آرشیو روزنامه ها و مجلات معتبر.

ح) فهرست کتابها و مقالات.

اطلاعات مطلب

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب