ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

3 × 2 =

بستن
بستن

چگونه سرمه دوزی انجام دهیم؟؟

چگونه سرمه دوزی انجام دهیم؟؟

sermeduzi6

سرمه دوزی

مطالب مرتبط


گام 1 - ابزار و مواد و مصالح

ابزار و مواد و مصالح

پارچه ترمه، مخمل، و کتان انواع نخهای سرمه، نخ دوخت در خیاطی، سوزن با شماره‌های مختلف، قیچی، دستگاه کمان یا چهارچوبی برای محکم نگه داشتن پارچه. پنبه، یا هر پر کننده دیگری بنا به ذوق و استعداد دوزنده. صابون خیاطی برای نقش اندازی یا هر قلم دیگری که بتواند بر روی پارچه اثر گذار باشد و پاک نشود.

گام 2 - روش کار

روش کار

زمینه کار دراین نوع سوزن دوزی پارچه ترمه از نوع اصل یا مشابه آن است. انتخاب این نوع پارچه برای سرمه دوزی به این دلیل است که از این پارچه برای تهیه لباس در دوره صفویه و قاجاریه به وفور استفاده میشده و رایج بوده‌است لذا نمونه‌هایی از تزئینات سرمه که در اختیار است و در موزه‌های استان موجود است اکثراً دارای چنین تزئیناتی هستند؛ ثانیاً صخامت و مقاومت پارچه‌ای که در سرمه دوزی بکار گرفته می‌شود باید به اندازه‌ای باشد که توان تحمل سنگینی بعد از اتمام دوخت سرمه را دارا باشد و دچار چروک و کیس در سطح خود نگردد. البته به همین منظور در بعضی از پارچه‌های ترمه که ضخامت چندانی ندارند با دوخت پارچه آستری به پشت کار به طور مصنوعی این صخامت ایجاد می‌شود. همچنین علاوه بر ترمه، از پارچه‌های مخمل و کتان نیز به عنوان زمینه کار استفاده می‌شود.

ابتدا پارچه در دستگاه قرار داده می‌شود و از چهار سو کشیده شده و به دستگاه متصل می‌شود. دستگاه مزبور به شکل جدید، کمان دایره یا چهار گوش به صورت سنتی آن ارائه می‌شود. می‌توان نوع سنتی آن را با اندازه‌های متفاوت با سفارش به نجار و نوع کمانی را از طریق فروشگاهها توزیع کننده ابزار و لوازم خیاطی تهیه کرد. سپس طرح را بر روی پارچه از طریق برگردان طرح بر روی آن یا در صورت اشراف کامل به طرح مستقیماً بر روی پارچه طرح زد. برای پاک نشدن خطوط طرح در طول سوزندوزی تمام خطوط با کوکهای درشت تثبیت می‌شوند.

سپس سوزن نخ شده را از درون سرمه عبور داده و از روی خطوط کو ک شده عبور می‌دهند تا تمامی خطوط بدین صورت با سرمه پوشیده شود. سطح گلبرگها را با قرار دادن پنبه یا هر حجم دهنده دیگری برجسته کرده، با سرمه می پوشانند. و تا انتهای کار به همین صورت عمل می‌شود.

این دوخت در اکثر موارد با دوخت‌های دیگر همراه می‌باشد. دوخت‌هایی از قبیل: پیله دوزی، ملیله دوزی، گلابتون دوزی، شرفه دوزی، شمسه دوزی، ده یک دوزی، صدف دوزی، سنگ دوزی، مرصع دوزی، منجوق دوزی، پولک دوزی، زغره دوزی، مروارید دوزی و غیره. از انواع دوخت‌هایی که بیشتر در این دوخت به کار می‌رود می توان به دوخت: زنجیره‌ای، برگ دوزی، جناغی، دور دوزی، مار پیچ الوان روی زنجیره، دوخت ساتن، دوخت مورب، ساقه دوزی، بست دوزی، دندان موشی و زیگزاگ‌های مختلف را نام برد.

گام 3 - انواع دوخت سرمه دوزی

انواع دوخت سرمه دوزی

اریب دوزی – دوخت چشم خروسی – تگرگی دوزی – گرده ماهی دوزی – برگ دوزی – زرک دوزی – گرد دوزی – قلب دوزی – برجسته دوزی – یک لا دوزی

انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش اریب دوزی:

اگر طول سرمه را به سه قسمت تقسیم کنید و به اندازه ۲ قسمت از زیر کار پیش رفته و بعد از یک سوم طول سرمه دوخته شده سوزن را بیرون بیاورید تکه سرمه ای به نخ کشیده و در مسیر سرمه دوخته شده قبلی که دو سوم مانده بود که به اندازه یک سوم طول سرمه پیش بروید و سوزن را در پارچه فرو برید . اگر این دوخت را به همین روش ادامه دهیم خط مستقیم یا با انحنا می توانیم دوخت بزنیم که همان اریب دوزی است .
بیشترین دوختی که شما در یک اثر می بینید اریب دوزی است چرا که کلیه خطوط اصلی ساقه ها حاشیه ها و حتی قسمت هایی که باید پر شود یا توخالی کار شود ابتدا اریب دوزی شود .
نکته : برای این که دوخت برجسته نشان داده شود و سرمه حالت پهن و صاف نداشته باشد دست باید وقتی سرمه ای روی کار قرار گرفت سوزن را کمی به طرف داخل عقب نشینی دهید اگر بخواهید دقیقاً به اندازه طول سرمه سوزن را فرو آورید کار در پایان جلوه زیبایی ندارد .

انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش دوخت چشم خروسی :

تکه سرمه تراش به طول نیم سانتی متر از سوزنی که قبلاً از پارچه عبور داده شده رد کنید حال سوزن را دوباره به محلی که سوزن را در شروع کار بیرون کشیده بودید فرو برده دایره ای بوجود می آید که یک طرف آن به پارچه وصل نیست پس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن را از کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کار هدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده که یک طرف آن به پارچه وصل نیست سپس باید با انگشت شست دایره را روی کار خوابانده از زیر کار سوزن را از کنار سرمه درآورید و بست ظریفی روی سرمه زده و سوزن را به زیر کار هدایت کنید سوزن را دوباره از وسط دایره به وجود آمده بیرون آورید یک عدد منجوق ترمه به سوزن کشیده و دوباره سوزن را از وسط دایره به زیر کار هدایت کنید .
نکته :  به دلیل کوچک بودن سوراخ منجوق ترمه سوزن و نخی که برای دوخت سرمه استفاده می کنید برای دوخت منجوق ترمه کاربرد ندارد . سپس باید بعد از به وجود آمدن دایره ها با نخ خیاطی که قبل آن را به موم آغشته کرده اید و سوزن منجوق، منجوق های درون چشم خروسی ها را دوخت کنید .
سرمه دوزی به روش تگرگی دوزی :
معمولاً در فضای زیادی که بخواهید از دوخت زیاد استفاده کنید از این دوخت استفاده می شود . به این صورت که سرمه تراش را به اندازه ۳ یا ۴ فنر برش داده سطح داخل کار را به صورت کاشی با فاصله بدوزید . هر بار یک تکه از سرمه را به نخ کشیده و با انگشت شست روی کار بگذارید و بعد از این که سرمه روی کار قرار گرفت سوزن را از انتهای سرمه به زیر کار هدایت کنید .
انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش گرده ماهی دوزی :

اگر نخواهید برگهای کوچک را توپر کرده یا اریب دوزی کنید از روش گرده ماهی استفاده کنید به این صورت که سرمه تراش را به اندازه تقریباً نیم سانتی متر درصد سانت برش داده سپس سوزن را از نوک برگ درآورده  یک تکه سرمه به آن بکشید به صورت صاف و عمود به طرف پایین برگ بدوزید سوزن را از قسمت رأس سرمه  تقریباً همان دو سوم طول سرمه بیرون آورده تکه سرمه بعدی را به آن بکشید حل فرو آوردن باید زیر سرمه رأس برگ باشد  و باز همین عمل را در مورد سرمه بعدی انجام دهید .
معمولاً این نوع برگ ، بعد از دانه رأس برگ ۳ یا ۴ تکه سرمه در هر طرف دوخت می شود . سپس باید توجه داشته باشید که این دوخت فقط برای برگ های حداکثر یک و نیم سانتی متر استفاده می شود .
نکته : در این دوخت هم اگر بعد از کشیدن سرمه به نخ و قرار دادن آن روی کار سوزن را کمی به طرف داخل کار فرو برده طوری که سرمه کمتر جمع شود دوخت زیباتر جلوه کند توجه داشته باشید که قانون جمع دوزی فقط در مورد سرمه صدق می کند و در مورد بلر سانت نرم یا همان زیرخاکی قابل اجرا نیست . اگر بخواهیم برگهای کوچک برجسته تر باشد ، از سرمه تراش استفاده می کنیم.

انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش برگ دوزی:

سرمه صاف را به اندازه ۳ الی ۴ میلی متر برش دهید ، اگر شکل برگ را تصور کنید ، تکه سرمه ای را در رأس به صورت عمودی بدوزید . سپس با استفاده از قانون یک سوم دوخت ( اریب دوزی ) تکه سرمه بعدی را از کنار سرمه اولی ادامه دهید بهتر است هنگام فرود سوزن کمی سوزن را متمایل به داخل برگ و در قسمت زیر سرمه ای که رأس برگ را دوخته بودیم به این شکل بدوزیم . سپس سوزن را از یک سوم بالای سرمه بیرون کشیده و تکه سرمه ای به آن بکشید و به اندازه یک سوم پایین تر از سرمه بغلی بیرون بکشید .
این دوخت را آن قدر تکرار کنید تا به پایان یک سمت برگ برسید . دوخت را کور کرده و سوزن را به زیر کار برده از قسمت رأس برگ اولین سرمه رأس بیرون کشیده و به همان ترتیب که یک طرف برگ را دوخته بودید ، طرف دیگر را هم بدوزید .
نکته : در این دوخت هم از قانون جمع دوزی استفاده کنید .پس از انجام برگ دوزی اریب دوزی برگ را انجام داده و داخل برگ را تگرگ دوزی یا برجسته دوزی و یا دوخت جودانه انجام دهید .

انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش قلب دوزی:

دوخت قلب بیشتر برای دوخت گل های پنج پر به کار می آید روش دوخت به این صورت است که در گودترین قسمت بالای قلب  یک تکه سرمه به صورت عمود دوخته می شود .  سپس تکه سرمه بعدی در قسمت راست سرمه قبلی دوخت کنید  باید توجه داشته باشید چون می خواهید دوخت به طرف بالا برود . پس باید اگر طول سرمه دوخت شده را به ۳ قسمت کنید باید سوزن را از پایان یک سوم سرمه بیرون بیاورید . اگر قلب بزرگ است باید همین دوخت را به اندازه یک سوم طول اولین سرمه دوخته شده بالا رفته و به صورت عمود پایین قلب به نسبت پهنا و بزرگی قلب ۲ یا ۳ یا ۴ تکه سرمه یک اندازه و کنار هم دوخت کنید .
در این قسمت دوخت ، سوزن را به طرف پایین ببرید سپس تکه ای سرمه را بریده و در حالی که سوزن را از کنار سرمه دوخته شده بیرون آورده اید ( باید توجه داشته باشید که باز هم اگر طول سرمه نعلی را به ۳ قسمت تقسیم کنید چون بخواهید به طرف پایین بروید پس از قسمت بالای سرمه دوخت شده بعد از یک سوم طول سرمه ، سوزن را بیرون بکشید ) هنگام فرود به همان اندازه که از بالای سرمه جا گذاشته بودید پایین بیایید .
نکته : هنگام فرود سوزن بهتر است کمی متمایل به داخل بدوزید .  سپس همین دوخت را دوباره تکرار کنید تا به انتهای پایین یک سمت قلب برسد و همین روش دوخت را در مورد نیمه دیگر قلب انجام دهید .
قانون جمع دوزی را در مورد دوخت قلب رعایت کنید .

انواع دوخت سرمه دوزی

سرمه دوزی به روش زرک دوزی :

بعد از دوخت برگ می توانید دور آن را با زرک تزیین کنید تا تفاوت دید بین برگ ها به وجود آید . بهتر است که بعضی از برگ ها توپر ، فقط اریب دوزی و بعضی دیگر با زرک همراه باشد . نحوه دوخت بسیار ساده است به این ترتیب که سرمه تراش را به اندازه ۳ میلی متر با ۴ فنر برش دهید سپس برگی که کار دوخت آن پایان گرفته سوزن را از نوک قسمت بیرون آن درآورده و تکه سرمه ای به آن کشیده و به اندازه طول سرمه آن را روی کار خوابانده و سوزن را به داخل ترمه فرو ببرید . و بعد در قسمت سمت راست یا چپ برگ به اندازه دلخواه فاصله گذاشته و از کنار سرمه سوزن را بیرون بکشید و تکه سرمه دیگری را به نخ کشیده و با زاویه تقریباًّ ۴۰ درجه دوخت کنید .
نکته : فاصله زرک ها از هم ، بیشتر به بزرگی برگ بستگی دارد ولی معمولاً فاصله نیم سانتی متر مطلوب است . شما می توانید از این دوخت برای تزیین ساقه ها هم استفاده کنید . گرد دوزی : برای اریب دوزی دور دایره ها که ممکن است وسط گل باشد انجام می دهیم به این ترتیب که سرمه صاف را به همان اندازه ۳ یا ۴ میلی متر برش دهید .
حال اگر یک دایره را تصور کنید . سوزن را از کنار قسمت داخل دایره بیرون کشیده  سوزن روی کار تکه ای سرمه و سوزن کشیده و با استفاده از قانون جمع دوزی سوزن را در قسمت خط بیرون دایره فرو برید  و هر بار این دوخت را تکرار کنید تا کار دوخت دور دایره به پایان برسد ، داخل دایره را می توانید دوخت های مختلفی از جمله برجسته دوزی ، تگرگ دوزی یا زیر رفت کار کنید . نکته: - برای این دوخت معمولاً از سرمه صاف استفاده می شود .

اطلاعات مطلب

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب