ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

3 × 2 =

بستن
بستن

چگونه زمینه های فکری انقلاب مشروطه به وجود آمد؟

چگونه زمینه های فکری انقلاب مشروطه به وجود آمد؟

یکی از مهم ترین رویدادهای تاریخ معاصر ایران که در اواخر سلطنت مظفرالدین شاه اتفاق افتاده، انقلاب مشروطیت است. در این مقاله قصد داریم زمینه های این انقلاب را مورد بررسی قرار دهیم. انقلاب مشروطیت ایران در اواخر سلطنت مظفرالدین شاه به وقوع پیوست اما زمینه های آن از مدت ها پیش به ویژه از دوران سلطنت ناصرالدین شاه فراهم شده بود. برای شناخت بهتر این علل و زمینه ها، آنها را در چند محور بررسی می کنیم.

 

مطالب مرتبط


گام 1 - آموزه های ضداستبدادی و ضداستعماری اسلام

آموزه های ضداستبدادی و ضداستعماری اسلام

در طول تاریخ، جنبش های سیاسی اجتماعی متعددی متأثر از تعالیم نجات بخش اسلام و تحت رهبری علما و مراجع تقلید شکل گرفته است. آموزه های اسلام و به خصوص خاطرهٔ کربلا نقش بسیار مؤثری در برانگیختن روحیهٔ ظلم ستیزی مردم ایران و مبارزهٔ آنان با سلطه طلبی بیگانگان داشته است. جنبش تنباکو، انقلاب مشروطه و انقلاب اسلامی سه رویداد عظیم تاریخ معاصر ایران به شمار می روند که دارای زمینه ها و ریشه های دینی عمیقی هستند. در واقع اسلام، مردم و روحانیت سه رکن اصلی این رویدادها را تشکیل می دادند. ماه محرم و یادآوری حماسهٔ کربلا و شهادت حضرت امام حسین )ع( و ٧٢ تن از یارانش تأثیر زیادی بر تحولات تاریخ معاصر نهاده و ادبیات سیاسی این دوران را با مفاهیم عاشورا و شهادت پیوند زده است. از این رو، زمزمه های اولیهٔ انقلاب مشروطه از محرم آغاز شد و وقایع مهم این انقلاب به نحو بارزی از انگیزه و اهداف اعتقادی و مذهبی تأثیر پذیرفته است.

گام 2 - پیدایش اندیشه های نو دربارۀ حکومت

پیدایش اندیشه های نو دربارۀ حکومت

در عصری که شاهان قاجار با خودکامگی و استبداد بر ایران فرمان می راندند، در تعدادی از کشورهای اروپایی و حتی معدودی کشورهای غیراروپایی مانند مصر و ژاپن نظام های حکومتی جمهوری و مشروطه حاکمیت داشت. برخی ایرانیان مهاجر و مسافر به اروپا که بیشتر آنان سیاستمدار و بازرگان بودند، با مقایسهٔ اوضاع ایران با کشورهای مذکور به این نتیجه رسیدند که نوع نظام حکومتی عامل عقب ماندگی و یا پیشرفت کشورهاست. از جملهٔ این افراد می توان میرزافتحعلی خان آخوندزاده، میرزا ملکم خان و میرزا یوسف خان مستشارالدوله را نام برد که در زمان سلطنت ناصرالدین شاه می زیستند. اینان که غالبا عضویت در انجمن های فراماسونری را درکارنامهٔ سیاسی خود داشتند، در آثار و نوشته های خود ضمن تعریف و تمجید از نظام های مشروطه و جمهوری، حکومت مبتنی بر قانون را عامل پیشرفت اروپاییان می شمردند. ایراد وارد بر مبلغان اندیشه های سیاسی جدید، نادیده گرفتن و یا کم توجهی آنان به تفاوت های تاریخی جامعهٔ ایرانی و جامعهٔ اروپایی از حیث اعتقادی، فرهنگی و اجتماعی بود. البته برخی از آنان مانند آخوندزاده چنان شیفتهٔ اندیشه های غربی شده بود که پیشنهاد می کرد ایرانیان دین، اعتقادات، گذشتهٔ تاریخی و فرهنگ خود را به فراموشی بسپارند و از فرهنگ و اندیشه های اروپاییان تبعیت کامل کنند.

گام 3 - انتشارآثار انتقادی دربارۀ اوضاع ایران

پابه پای تبلیغ و ترویج نظام های مشروطه و جمهوری، نوشته هایی انتقادی در قالب کتاب و روزنامه توسط ایرانیان در داخل و خارج ازکشور انتشار می یافت. در این نوشته ها، وضع موجود مورد نقد و اعتراض قرار می گرفت و حکومت قاجار، عامل عقب ماندگی و بدبختی ایران شمرده می شد. یکی از این گونه نوشته ها، کتاب «سیاحت نامهٔ ابراهیم بیگ » اثر بازرگان روشن فکر ایرانی، حاج زین العابدین مراغه ای بود که در عثمانی  اقامت داشت.

گام 4 - تأثیر حوادث جهانی بر افکار ایرانیان

تأثیر حوادث جهانی بر افکار ایرانیان

پیش از انقلاب مشروطیت، حوادث و تحولات مهمی درکشورهای دیگر به وقوع پیوست که رسیدن اخبار آنها به ایران در افزایش آگاهی و اصلاح طلبی ایرانیان نقش مؤثری داشت؛ از جملهٔ این گونه رویدادها که ملت ایران را به تحرک واداشت و در آنها خودباوری ایجاد کرد، می توان به مشروطیت ژاپن، شکست روسیه از ژاپن و انقلاب 1905 م. روسیه اشاره کرد.

اطلاعات مطلب

  • تاریخ و تمدن
  • 345 بازدید
  • blankblankblankblankblank (1 votes, average: 1٫00 out of 5)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : مهدی هاتفی نیا - پنج‌شنبه, 01 مارس 18, 4:39 ب.ظ
  • تاریخ ایران

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب