مرحله 1 - ارقام مهم

ارقام مهم

در ایران بیش از 95% باغات کیوی با استفاده از رقم هایوارد ، بدلیل ویژگی‌هایی نظیر درشتی و یکنواختی میوه، بازار پسندی و خاصیت خوب انبارداری، کشت شده است. و برای گرده افشانی از دو رقم نر توموری و ماتوا استفاده می‌شود که زمان گلدهی رقم توموری با رقم مادة هایوارد همپوشانی بیشتری دارد. بطور معمول حدود 10 درصد باغ برای درختان نر در نظر گرفته می‌شود. نسبت پایة نر به ماده 1 به 9 است و بهتر است پراکندگی پایه‌های نر در باغ طوری باشد که در تمام ردیف‌ها پایة نر جود داشته باشد.
ارقام تجارتی مهم ماده عبارتند از : آبوت ، آلیسون ، برونو ، هایوارد ، مونتی و ارقام نر ماتوا و توموری 

مرحله 2 - ازدیاد کیوی

ازدیاد کیوی

کیوی را میتوان به وسیله ریشه دار کردن قلمه و یا کاشت بذر و پیوندزدن ارقام تجاری بر روی آن تولید کرد. بیش از 99 درصد کشت کیوی دنیا اختصاص به رقم هایوارد دارد که به جهت سهل بودن ریشه‌زایی، بطور عموم تکثیر آن به روش قلمه می‌باشد. دربعضی مناطق از ارقام دیگر خوراکی به عنوان پایه استفاده شده که تغییرات معنی داری روی رقم پیوندی مشاهده نشده است، ضمن اینکه نسبت به سایر روشهای دیگر هزینه و وقت کمتری لازم دارد.
1- ازدیاد به روش بذری ( تکثیر جنسی )
2- ازیاد به روش قلمه زنی ( تکثیر غیرجنسی )
در روش ازدیاد بذری میوه به عنوان منبع اصلی تهیه بذر انتخاب می گردد میوه موردنظر جهت انتخاب بذر مرغوب بایستی شرایط لازم را داشته باشد از جمله اینکه میوه کاملاً رسیده و قند آن تکمیل شده باشد با این منظور بهتر است میوه های برداشت شده را در دمای بالای 12 درجه سانتیگراد قرار داده تا نرم شده و بذر کاملاً‌ از گوشت جدا گردد دراین زمان عملیات بذرگیری شروع می شود و میوه های نرم شده را روی سطح چوبی مالش داده تا له شود سپس باقیمانده را با مقداری ماسه بادی مخلوط کرده تا ماده ژلاتینی چسبیده به بذر نیز از آن خارج گردد و بذر حاصله را با آب شیرین شستشو داده و با قارچکشهای کاربندازیم یا ویتاواکس ضدعفونی می نماییم. بذری را که از این روش به دست می آید به دو طریق می توان جوانه دار کرد.
الف : روش گلخانه گرم : دمای این گلخانه بین 22-18 درجه سانتیگراد می باشد از اوایل دی ماه بذرهای موردنظر درکرتهایی که از قبل با بستر مناسب ( ماسه 90 درصد + خاک هوموس10 درصد ) تهیه گردیده است به صورت نواری یا ردیفی با فاصله ردیف 10 سانتی متر بذرپاشی می نماییم ، جهت یکنواختی بذرپاشی بهتر است بذرها با مقداری ماسه مخلوط و سپس بذرپاشی گردد. بعد از اتمام بذرپاشی مقدار 2 سانتی متر ماسه و خاک هوموس را روی بذرها ریخته و با آبیاری ملایم جهت چسبیدن بذر به بستر و خروج هوا از حفره ها عملیات بذرپاشی تمام می شود. در این روش نشای موردنظر پس از 45 روز یعنی دراواخر بهمن ماه قابل انتقال به گلدان بوده و حتی قابلیت پیوندزنی دارد.
ب : روش گلخانه معتدل : این روش نیز کاملاً‌ مشابه روش قبلی است با این تفاوت که به علت کاهش دما در گلخانه که بین 10-8 درجه سانتی گراد است زمان انتقال نشاء به گلدان در اواخر فروردین ماه امکان پذیر میباشد و عملیات پیوندزنی به نیمه دوم دی ماه برمی گردد

مرحله 3 - ازدیاد به روش قلمه

ازدیاد به روش قلمه

روش تکثیر مستقیم : در این روش مهمترین نکته، انتخاب پایه مادری مناسب و سالم از نظر فنوتیپ و ژنوتیپ در باغ می باشد ( رقم هایوارد )، قلمه هایی ( آنهایی که از رشد رویشی شاخه های یکساله بدست آمده اند ) به طول 15-10 سانتی متر و به قطر 7- 1 سانتی متر دارای سه جوانه تهیه می کنیم، زمان مناسب قلمه گیری از نیمه دوم دی ماه تا نیمه دوم بهمن ماه می باشد.
عملیات قلمه گیری :
1- قیچی باید کاملاً تیز باشد تا باعث له شدن بافتهای قلمه نگردد.
2- محل فوقانی قلمه شیب مناسب داشته و با چسب پیوند پوشیده گردد.
3- محل تحتانی قلمه ها با قارچ کش تیوفانات متیل به نسبت 5-2 در هزار و بنومیل به نسبت 1 در هزار ضدعفونی گردد

مرحله 4 - روشهای ریشه دار کردن قلمه :

روشهای ریشه دار کردن قلمه :

الف- گلخانه گرم
ب- گلخانه معتدل
الف – در روش اول دمای گلخانه 22- 18 درجه سانتی گراد می باشد، بستر کشتی که قبلاً‌ آماده گردیده است با قارچکش بنومیل ضدعفونی کرده و به کاشت قلمه های تهیه شده اقدام می نماییم. زمان کاشت قلمه اواخر دی ماه تا اوایل اسفندماه می باشد و در طول مدت 60- 45 روز ریشه دار شده و آماده انتقال به گلدان شماره 17 یا نایلکس های پلاستیکی به ابعاد 20×10×10 سانتی متر می باشد.
ب- روش گلخانه های فصلی : عملیات کاشت قلمه، مشابه روش گلخانه گرم بوده اما دمای آن 12- 8 درجه سانتی گراد و قلمه ها تا اواخر اردیبهشت ماه ریشه دار شده و قابل انتقال به گلدان یا بستر کاشت می باشند.
2- روش غیرمستقیم : عملیات آن مشابه روش مستقیم بوده اما در این روش ژنوتیپ و فنوتیپ مسأله قابل توجهی در انتخاب نمی باشد ( ترجیحاً‌ قلمه ها از پایه نر انتخاب می گردند ) و زمان مناسب انتقال قلمه به گلدان از اواخر دی ماه تا اواخر بهمن ماه می باشد و پیوند به روش اسکنه ای انجام می شود.

اطلاعات بيشتر در wikichejoor.ir/?p=26439