گام 1 - کاشت انار

کاشت انار

احداث باغ انار به مقدماتی نظیر تسطیح و آماده سازی اراضی، معماری باغ، تهیه نهال و قلمه معتبر، مشخص کردن نحوه آبیاری باغات و منابع آب مورد نیاز و موارد متنابه دیگر نیاز دارد. قبل از ورود به بحث ذکر این نکته لازم است که اطلاعات زیر در تشریح خصوصیات لازم برای احداث باغات انار مبتنی برای تجارب عملی و رعایت نکات کارشناسی و اصول باغداری نوین بنا گردیده و قصد ما صرفا تکرار تجربیات باغداران در چگونگی احداث این باغات نمیباشد. از این رو موارد ذیل بعنوان پیش نیازهای ضروری جهت احداث این باغات به منظور رسیدن به حداکثر تولید و بهره برداری بهینه از منابع آب و خاک و تولید با کیفیت رقابتی می باشد.
1- احداث باغ انار در اقلیم مناسب و برخورداری از خاک مطلوب متناسب با موارد یاد شده در این خصوص اولین ضرورت جهت رسیدن به تولید حداکثری میباشد.

با توجه به مطالعه میدانی و عملکرد بهینه تعدادی از واریته های بومی و معرفی شده در استانهای مختلف کشور استفاده از این ارقام جهت توسعه و بهسازی باغات و تهیه نهال پایه یا قلمه معتبر در احداث باغات انار ضروری میباشد.

با توجه به عدم استفاده از سموم و آفت کشها در اکثر باغات انار ایران و گرایش کشورها به تولید ارگانیک محصولات کشاورزی و تاثیر بسیار موثر استفاده از کودهای حیوانی و بیولوژیک در ارتقا کمی و کیفی باغات انار، حذف کودهای شیمیایی از چرخه تولید و استفاده صرف از کودهای بیولوژیک پیش فرض دیگر ما در احداث باغات انار جهت تولید پایدار و حداکثری میباشد. 

محدودیت منابع آب امری روز افزون و ملموس برای کلیه فعالین بخش کشاورزی میباشد. استفاده بهینه از منابع آب مستلزم توجه به شیوه های نوین آبیاری از زمان احداث باغات انار میباشد. همچنین بستر سازی صحیح و سازگار با نحوه آبیاری جهت توسعه صحیح ریشه های درختان انار از همان ابتدا از نکات کاملا اثر گذار در عملکرد بهینه درخت و سرعت رشد و باردهی کمی و کیفی آن محسوب میشود. 

معماری باغات انار با توجه به اقلیم گرم این باغات حائز ظرافتهای درخور توجه میباشد. آفتاب سوختگی و خشکسالی از حوادث طبیعی است که باغات انار را همواره تحت تاثیر قرار میدهد. از یک سو تراکم زیاد درختان مانع از رسیدن نور کافی و شکل گیری صحیح اسکلت درختان انار و استفاده از مکانیزاسیون میشود، و از سویی برخورداری از میوه سالم و آبدار نیازمند حراست محصول در سایه انداز درختان انبوه میباشد. که برقراری تعادل بین این دو نیازمند راه کاری مناسب در این خصوص میباشد.

گام 2 - افات انار

افات انار

مانند سایر درختان، انار نیز مورد هجوم آفات خاص خود میباشد. علی رغم خسارات قابل توجه این آفات، باغات انار ایران از مبارزه شیمیایی مصون مانده و باغداران با توجه به تجربه عملی نسبت به رفتار و نوع خسارات آفات مختلف از روشهای غیر تهاجمی و ارگانیک در برخورد با آنها بهره میگیرند. با تلاش درخور کارشناسان عمده ترین آفات باغات انار ایران بقرار ذیل شناسایی شده اند:
کرم گلوگاه انار
کرم به
شته انار
سوسک چوبخوار انار
سوسک پرچم خوار انار
پروانه گلخوار انار
کرم سفید ریشه انار

گام 3 - روش های ازدیاد انار

روش های ازدیاد انار

انار را می توان بوسیله بذر که به سرعت جوانه می زند تکثیر کرد. اما برای جلوگیری از تفرق صفات و بدست آوردن درختان شبیه به درخت مادر برای ازدیاد انار از تکثیر به روش رویشی استفاده می شود. برای تکثیر رویشی انار می توان در بهار از قلمه های چوب سخت و در تابستان از قلمه های چوب نرم به طول 50-25 سانتیمتر استفاده کرد. استفاده از روش خوابانیدن هوایی نیز برای تکثیر انار ممکن است. پیوند زدن در انار عملیات باغی رایجی نیست. 

گام 4 - شرایط اب و هوایی رشد انار

درخت انار ميوه اي است گرمسيري تا نيمه گرمسيري كه در نواحي ساحلي و مرطوب
به صورت درخت هميشه سبز مي باشد ولي در نواحي خشك با زمستانهاي سخت،
بصورت درخت خزان دار است. درخت انار بطور طبيعي در دامنه وسيعي از شرايط
آب و هوايي رشد مي كند و به انواع خاكها سازگاري نشان مي دهد. گسترش سراسري
درختان انار در كشور، به جز استان همدان، گواه بر اين ادعاست. اما بيشترين سطح
زير كشت و توليد اقتصادي انار متعلق به مناطق حاشيه ي كوير، با تابستان هاي گرم
وخشك مي باشد.انار در محدوده 41 درجه عرض شمالي و جنوبي گسترش دارد. حداكثر تا ارتفاع 1600
متري از سطح دريا رشد مي كند و نياز سرمايي آن با 200 تا 400 درجه حرارت بين صفر
تا 7 درجه سانتيگراد تأمين مي گردد. درخت انار به سرما حساس است و از سرماهاي
پايين تر از 15 – درجه سانتيگراد در زمستان به شدت خسارت مي بيند، به طوريكه
اناركاران مجبور به كف بر كردن درختان انار مي شوند. درختان مسن و انارهاي شيرين به
سرما حساس ترند. سرماي بهاره هم موجب ازبين رفتن گل، برگ و سرشاخه هاي جوان
انار م يگردد. گرماهاي شديد )بالاتر از 40 درجه سانتيگراد( نيز باعث خسارت به ميوه و
درخت انار مي شود. به منظور كاهش اثرات شرايط نامساعد محيطي، از جمله سرما، گرما
و نور شديد، در مناطق حاشيه كوير مي توان با انتخاب ارقام مقاوم و نيز رعايت پاره اي
از مسائل زراعي از جمله انتخاب صحيح محل احداث باغ، هرس مناسب، جهت درست
كاشت و مديريت منطقي علفهاي هرز، ميزان خسارت را تقليل داد. شيب هاي شمالي و
كاشت انار در دامنه ارتفاعات هم خطر سرما را كم مي كند. برعكس كاشت درخت در
نوك تپه ها و يا قعر دره ها و همچنين كاشت درخت در شيب هاي رو به جنوب خطر سرما
و ي خزدگي را افزايش م يدهد.

گام 5 - نیاز های اساسی انار

نیاز های اساسی انار

آب )نياز آبي، كيفيت آب و ميزان آب مصرفي در باغهاي انار(
آب از جمله عوامل مؤثر در توليد اقتصادي انار محسوب مي گردد. هرچند درخت
انار به شرايط كم آبي مقاوم است و شواهد نشان م يدهد، حتي باغ هايي كه چند سال
آبياري نشده اند، بعد از آبياري، مجدداً شروع به رشد نموده و پاجوش هاي زيادي توليد
مي كنند و با تربيت اين پاجوش ها مي توان بار ديگر آنرا به يك باغ پرمحصول و اقتصادي
تبديل نمود. با اينحال كميت و كيفيت آب براي درختان انار عامل تعيين كننده در ميزان
عملكرد و كيفيت ميوه و حتي مديريت آفات آن م يباشد.
براي انار بسيار )ds/m( كمتر از 2 دس يزيمنس بر متر )Ec( آبهاي با هدايت الكتريكي
مناسب است. اما تحت شرايط خاص از جمله در اختيار داشتن آب كافي، مناسب بودن
بافت و عمق خاك و داشتن زهكش، مي توان با مديريت خوب، از آبهاي با هدايت الكتريكي
تا 5 دس يزيمنس بر متر نيز استفاده نمود. شور يهاي بالاتر باعث افت شديد كمي و كيفي
محصول و افزايش حساسيت درخت در مقابل استرس هاي محيطي مي گردد.
ميزان آب مورد نياز انار در استان يزد حدود 11000 متر مكعب در هكتار برآورد شد هاست.
بر اساس تحقيق ديگري در اصفهان ميزان آب مصرفي در روش آبياري سطحي)غرقابي(
حدود 22000 تا 26000 متر مكعب و در روش آبياري قطر هاي 7500 تا 13000 متر مكعب در
هكتار متغير بوده است. اين آزمايش و پار هاي تحقيقات ديگر توصيه بر استفاده از روش
آبياري قطر هاي دارد. در اين روش علاوه بر افزايش راندمان آبياري و صرف هجويي 50 تا
44 درصد افزايش يافته است. به علاوه / 60 درصدي آب مصرفي، عملكرد نيز بين 21 تا 5
هيچگونه شوك يا تنش رطوبتي ناشي از تغيير سيستم آبياري درختان مورد آزمايش) 10 تا
16 ساله( از روش سطحي به قطر هاي مشاهد ه نشد هاست.