ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

3 × 2 =

بستن
بستن

چگونه خاک ورزی مناسبی برای زمین زراعتمان انجام دهیم؟

چگونه خاک ورزی مناسبی برای زمین زراعتمان انجام دهیم؟

خاک ورزی، عملیات مکانیکی است که به منظور آماده سازی زمین برای کاشت گیاهان زراعی و باغی انجام میگیرد. در حقیقت، در مرحله خاک ورزی با به هم زدن خاک و نرم کردن آن محیط مناسبی برای استقرار و سبز شدن بذر، رشد و پراکنش ریشه، فراهم میگردد. در ضمن اگر عملیات خاک ورزی به طور صحیح و در زمان مناسب انجام گیرد، ساختمان خاک بهبود یافته، رطوبت خاک حفظ و نگهداری می شود. همچنین، تهویه ی خاک به خوبی انجام شده، نفوذپذیری خاک افزایش، علف های هرز، آفات و بیماریهای گیاهی کاهش خواهد یافت. عملیات خاک ورزی بسته به اهداف موردنظر، به روش های  مختلف انجام میگیرد. مهم ترین روش های خاک ورزی عبارت اند از:

  •  خاک ورزی مرسوم
  •  خاک ورزی حفاظتی

مطالب مرتبط


گام 1 - خاک ورزی مرسوم

خاک ورزی مرسوم

 به عمليات خاک ورزی كه به طور معمول در اكثر زمين ها انجام ميگيرد خاک ورزی مرسوم  گفته ميشود  اين نوع خاک ورزی به دو دسته خاک ورزی اوليه و خاک ورزی ثانويه تقسيم ميشود.

خاک ورزی اوليه عملياتی است برای شكستن مقاومت فيزيكی خاک در مقابل استقرار و جوانه زنی بذراست و معمولاً سطح خاک را ناهموار می كند. با خاک ورزی اوليه يا اجرای شخم اهداف زير تأمين ميشود:

  •  بريدن و پوک كردن خاک
  •  دفن بقايای گياهی و علفهای هرز سطح خاک
  •  مخلوط كردن مواد افزوده با خاک زراعتی
خاک ورزی مرسوم

در زمين های زراعتی، ابزار و ادواتی كه عموماً براي خاک ورزی اوليه به كار برده می شوند گاوآهن ناميده می شود. گاوآهن ها انواع مختلفی دارند كه هريک برحسب شرايط خاص منطقه و زمين به كار گرفته می شوند از جنبه زراعی بايستی از ماشينی در خاک ورزی استفاده كرد كه:

  •  اثر سوئی بر ساختمان خاک نداشته باشد
  •  باعث تشكيل سخت لايه نگردد
  •  تغيير و نگهداری آن كم هزينه و ساده باشد
  • مصرف انرژی و آلودگی زيست محيطی آن بالا نباشد
خاک ورزی مرسوم

در اجرای عمليات شخم علاوه بر توجه به تناسب ماشين با نوع زمين، خاک و گياه، زمان و نحوه انجام نيز بسيار مهم است. شخم حتماً بايد در حالت گاورو صورت گيرد. برخلاف تصور عوام، هرچه عمق شخم بيشتر باشد، عملكرد محصول بيشتر نخواهد شد حتي ممكن است با افزايش ناگهانی عمق شخم در اراضي كم عمق، باروری خاک به شدت كاهش يابد. هرچند گاهی ممكن است 2 مرتبه شخم لازم باشد، اما هميشه نياز به دفعات شخم نبوده و اصولاً ممكن است نياز به شخم نباشد. مثلاًً بعد از برداشت گياه غده ای مثل چغندر و سيب زمينی بدون اجرای شخم اقدام به خاک ورزی ثانويه و كاشت غلات پاييزه نمود. درتوليد گياهان باغی، به خصوص در گل كاری و سبزی كاری، در صورت كوچک بودن سطح در شرايط سنتی معمولاً عمليات خاک ورزی اوليه با بيل و به كمک نيروی انسانی انجام ميگيرد.

گام 2 - خاک ورزی ثانويه

خاک ورزی ثانويه

خاک ورزی ثانويه، به معنی انجام عمليات تكميلی بر روی خاک است. اين نوع خاک ورزی به دنبال خاک ورزی اوليه انجام گرفته، اهداف زير را تأمين مي كند:

  •  نرم كردن بيشتر خاک و اصلاح بستر بذر
  •  تسطيح و فشردن خاک سطحی
  •  كنترل علفهای هرز
  •  مخلوط كردن كودهای پايه با خاک
  •  شكل دادن سطح زمين

ابزار و ادوات خاک ورزی ثانويه در انواع و شكل های مختلف عرضه شده اند و با استفاده از هريک از آنها، به تنهايی يا همراه نوع ديگر، می توان بستر نهايی بذر را تهيه كرد و آنچه لازم است اينجا تاكيد شود، اين است كه:

  •  از نرم كردن بيش از حد خاک جداً پرهيز كنيد زيرا خاک نرم به شدت به فرسايش حساس شده و در روش آبياری غرقابی شديداً سله ميبندد.
  •  عمليات خاک ورزی ثانويه را بايد زمانی انجام داد كه به محض اتمام آن، اقدام به كاشت نمود تا خطر فرسايش به حداقل برسد.
  •  از عمليات خاک ورزی در زمان وزش باد يا احتمال بارش شديد جداً بپرهيزيد.
  •  خاک ورزی ثانويه يک اقدام ضروری يا الزامی براي كاشت تمام گياهان نمی باشد. لذا می توان در بسياری از مواقع از بخشی از اين عمليات صرف نظر كرد مثلاً وقتي آبياری بارانی است، تسطيح دقيق زمين چندان ضرورتی ندارد. يا زراعت ذرت نيازی به خاک بسيار نرم ندارد. سعی كنيد در خاک ورزی ثانويه از ماشين های تركيبی يا مركب استفاده نمائيد. برای مثال با اتصال يک الوار يا ناودانی بوسيله زنجير به دنباله ديسک می توان عمليات نرم كردن را با تسطيح نسبی انجام داده و از تردد بيشتر ماشين ها جلوگيری كرد. يا اينكه كود را با ماشين بذركار بكاريد تا نيازی به كودپاشي و سپس ديسک زدن برای دفن كود نباشد

گام 3 - خاك ورزي حفاظتي

خاك ورزي حفاظتي

 متخصصان كشاورزی و منابع طبيعی عقيده دارند كه اجرای دايمی روشی های متداول و مرسوم خاک ورزی (به دليل آمد و شد مكرر تراكتور و ادوات) در دراز مدت اثرات نامطلوبی بر روی خاک به جا می گذارد. ايجاد فشردگي، به وجود آمدن سخت لايه در لايه های زيرين خاک باعث كم شدن نفوذپذيری آن و در نهايت، ناممكن شدنِ رشد و توسعه ريشه ها و كاهش عملكرد از جمله ی اين اثرات نامطلوب هستند. خاك ورزی حفاظتی بر دو اصل افزايش زبری خاک و نگهداشت بقايای گياهی در سطح خاک به منظور كنترل فرسايش و حفظ رطوبت خاک استوار است. مهم ترين انواع خاک ورزی حفاظتی عبارت اند از:

  • خاک ورزی بدون برگرداندن( نيمه شخم): در اين روش، شخم اوليه به وسيله گاوآهن های بدون برگردان (پنجه غازی و قلمی) و يا ديسک انجام ميگيرد.
  • خاک ورزی حداقل:در اين سيستم، عمليات كاشت و خاک ورزی اوليه و ثانويه تواماً و با عبور يک بار تراكتور صورت می گيرد. برای اين نوع خاک وزری، ماشين های مخصوصی (ماشين های مركب) ساخته شده است
  • خاک ورزی نواری (كم خاک ورزى): خاک را به صورت نوارهايی شخم و نرم می كنند و بين اين نوارها، خاک دست نخورده باقی می ماند و كشت بر روى نوارهاى شخم خورده انجام می شود .
  • بدون خاک ورزی: در اين روش، بدون به هم زدن خاک، با وسايل مخصوص فقط محل استقرار بذر را آماده و بذر را در عمق مناسب در خاک قرار ميدهند. محدوديت اين روش كاهش نسبی عملكرد و مشكل علف های هرز است كه با ساير اقدامات قابل رفع است
  • خاک ورزی كلشی يا مالچی:  در اين روش، خاک ورزی به گونه ای انجام ميگيرد كه قسمتی از بقايای گياهی به عنوان مالچ طبيعی در روی خاک باقی می ماند. اين روش، متداولترين روش خاک ورزی حفاظتی در اكثر كشورهای پيشرفته است.

اطلاعات مطلب

  • کشاورزی
  • 675 بازدید
  • blankblankblankblankblank (3 votes, average: 5٫00 out of 5)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : علی محمودزاده - پنج‌شنبه, 08 ژوئن 17, 8:32 ق.ظ
  • مبانی زراعت عمومی

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب