گام 1 - آشنایی با كودهاي آلي

آشنایی با كودهاي آلي

هر ماده آلي كه به وسيله ميكروب ها قابل تجزيه باشد مي تواند به عنوان كودآلي به كار رود. به اين ترتيب به موادي كه از بقاياي پوسيده ي جانوران و گياهان و فضولات حيوانات و انسان و زوايد زندگي آ ن ها به وجود آمده باشد، كود آلي گفته ميشود. ارزش اصلي كودهاي آلي به علت تغييرات فيزيكي است كه در خاك ايجاد مي نمايند و از اين طريق باعث بهبود خصوصيات فيزيكي آن (نفوذپذيري- ساختمان مناسب- قدرت نگهداري آب- تهويه و …) ميگردند. اين كودها، در مقايسه با كودهاي شيميايي از نظر عناصر غذايي مورد نياز گياه، درصد كمتري دارند. كودهاي آلي شامل: كودهاي دام و طيور، كود سبز و كمپوست هستند.

گام 2 - كودهاي دامي

كودهاي دامي

كودهاي دامي شامل فضولات (مايع يا جامد) دام ها و بقاياي تمام و يا قسمتي از بدن حيوانات (شاخ، خون، استخوان، لاشه) مي باشد. استفاده از كود انواع حيوانات اهلي مثل گاو و گوسفند و پرندگان (مرغ و كبوتر)، از زمان هاي قديم معمول بوده است و امروزه نيز در زراعت هاي مختلف و جاليزكاري و سبزي كاري و گل كاري استفاده م يشود. كود دامي بايد كاملاًپوسيده و عمل آوري شده باشد تا مفيد واقع شود. استفاده مستقيم از كود تازه دامي هرگز توصيه نم يشود.  براي عمل آوري، كود تازه را در يك محل مناسبي دپو كرده و در مجاورت آن چاهكي جهت جمع آوري شيرابه حفر مي كنند. پس از مرطوب كردن توده روي آنرا با نايلون يا لايه 3- 2 سانتيمتري خاك پوشش ميدهند. يك ماه بعد پوشش را كنار زده، توده را كاملاً بهمزده و مجدداً مرطوب و مي پوشانند . وقتي اين عمل حداقل 3 مرتبه صورت گرفت ، كود عمل آمده و قابل استفاده مي باشد مقدار كود دامي بين 50 – 10 تن در هكتار ، بسته به جنس زمين، شرايط منطقه و نوع محصول متفاوت است. در زمين هاي حاصلخيز 15 – 10 تن و در زمين هاي غيرحاصلخيز بايد 40-50 تن در هكتار، كود دامي مصرف شود. مقدار كود در خاكهاي سنگين و مناطق سرد بيشتر از خاكهاي سبك و مناطق گرم است.

گام 3 - كود سبز

كود سبز

با توجه به اينكه هزينه خريد، حمل و نقل و پاشيدن كود حيواني خصوصاً در زراعت هاي بزرگ بسيار زياد است، يكي از راه هاي افزايش ماده ي آلي خاك، استفاده از بقاياي گياهي و كود سبز مي باشد. به اين منظور، اغلب گياهان علوفه اي به خصوص از خانواده بقولات را كاشته و قبل از توليد گل و پس از اينكه رشدشان به حد كافي رسيده برگردانده، در زير خاك مدفون مي نمايند. اين عمل، باعث پوسيده شدن گياه در خاك و توليد هوموس (گياخاك) ميشود و خواص فيزيكي خاك را بهبود مي بخشد. اولويت انتخاب گياهان از خانواده بقولات (ماش- شبدر- باقلا- يونجه) به عنوان كود سبز علاوه بر سريع الرشد، كم توقعي و پرشاخ و برگ بودن به دليل توانايي آن ها در تثبيت ازت مي باشد كه باعث مي شود ضمن بهبود خواص فيزيكي خاك ازت خاك نيز افزايش يابد. يك هكتار كود سبز معمولاً 35 تا 50 تن شاخ و برگ و نسوج گياهي تازه وارد خاك مي نمايد كه معادل 20 – 10 تن كود دامي است و مي تواند حدود 2- 1 تن هوموس به خاك اضافه نمايد. در مناطق سرد، عمل برگرداندن كود سبز در پاييز انجام م يگيرد تا فرصت كافي براي تجزيه آن ها وجود داشته باشد، در مناطق گرمسير بهتر است آن ها را در بهار زير خاك نمود. توجه كردن به آبدار بودن گياه و تشكيل نشدن دانه در زمان برگرداندن گياه به خاك بسيار مهم است.

گام 4 - كمپوست

كمپوست

بقاياي گياهان و جانوران، زباله هاي شهري و خانگي و يا لجن فاضلاب ها كه تحت شرايط پوسيدگي قرار گرفته، به طوري كه فرم اوليه خود را از دست داده و پودر شده باشند كمپوست ناميده مي شوند. كمپوست مي تواند از بقاياي محصول مزرعه، بقاياي چوب بر يها، زباله هاي شهري، بقاياي كشتارگاه ها و كارخانجات كنسروماهي تهيه شود. به اين منظور، مواد مناسب كمپوست را به ضخامت 10 – 7 سانتي متر روي زمين يا درون گودالي پخش كرده، به ازاي هر 100 كيلوگرم 1000 – 700 گرم فسفات دي آمونيوم و يا كود اوره بر روي آن مي پاشند پس از اين، اقدام به آبپاشي نموده، لايه اي جديد را به همين صورت آماده مي نمايند. ممكن است لايه اي خاك نيز به طور متناوب بين لايه هاي كمپوست قرار داده شود. اين مواد را هميشه مرطوب نگهداشته، هر 4- 2 هفته يكبار آن را زير و رو و مخلوط مي نمايند تا به خوبي تهويه شوند. وقتي مواد پوسيده و پودر شود كمپوست آماده است. اين عمل معمولاً حدود يك سال به طول مي انجامد. امروزه در حاشيه شهرهاي بزرگ، كارخان ههاي ويژه به منظور تهيه كمپوست از زباله هاي خانگي احداث مي شود. از اين طريق، روزانه با بازيافت بقاياي مواد گياهي و جانوري صدها تن كود كمپوست به بازار عرضه مي گردد.                                                                           

.

.

.

این مقاله ادامه دارد…

در مقاله بعدی به آماده کردن خاک با استفاده از کود های شیمیایی خواهیم پرداخت. منتظر پست های بعد ی ما در ویکی چجور باشید…