ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

3 × دو =

بستن
بستن

چگونه حکومت صفویه روابط خارجی برقرار کرد؟

چگونه حکومت صفویه روابط خارجی برقرار کرد؟

تشکیل حکومت صفوی در ابتدای قرن دهم هجری قمری، رویدادی بسیار مهم و تعیین کننده در تاریخ ایران به شمار می رود. حکومتی که بیش از دو قرن دوام آورد و آثار و نتایج اساسی آن عبارت بود از : تمرکز و ثبات سیاسی ؛ فراگیر شدن تشیع به عنوان مذهب رسمی ؛ رونق و شکوفایی اقتصادی و فرهنگی و برقراری روابط سیاسی و اقتصادی پایدار با همسایگان و دولت های اروپایی. در این مقاله به بررسی روابط ایران با سایر کشورها در زمان صفویه می پردازیم.

مطالب مرتبط


گام 1 - رابطه با امپراتوری عثمانی

رابطه با امپراتوری عثمانی

در آستانهٔ پیدایش سلسلهٔ صفویه تحولات مختلفی در سطح منطقه ای و جهانی در حال وقوع بود که بر روابط ایران با همسایگان و سایر کشورها اثر گذاشت. در آن زمان، امپراتوری عثمانی در اوج قدرت قرار داشت و با ادعای جانشینی خلافت اسلامی، به دنبال حاکمیت بر جهان اسلام و گسترش قلمرو خود در قارهٔ اروپا بود. عثمانیان سنی مذهب از تشکیل حکومت قدرتمند شیعی در ایران، بسیار ناخشنود بودند. به همین دلیل روابط امپراتوری عثمانی با حکومت صفوی در بیشتر اوقات خصومت آمیز بود و از همان سال های نخست تأسیس حکومت صفوی تا زمان سقوط صفویان، بارها میان دو حکومت، جنگ های بزرگی درگرفت.

گام 2 - رابطه با ازبکان

رابطه با ازبکان

روابط صفویان با همسایهٔ دیگر خود در شمال شرق ایران یعنی حکومت ازبکان نیز خصمانه بود. هر زمان که ارتش عثمانی از غرب به ایران هجوم می آورد، ازبکان نیز از شرق ایران را مورد تاخت و تاز قرار می دادند و با ویران کردن شهرهای خراسان، مردم آنجا را قتل عام می کردند. شاه عباس اول چنان ضربهٔ مهلکی بر آنان وارد آورد که تا اواخر حکومت صفوی جرئت نکردند به قلمرو ایران دست اندازی کنند.

گام 3 - رابطه با حکومت گورکانی هند

برخلاف حکومت های عثمانی و ازبکان، رابطهٔ صفویان با حکومت گورکانی هند بسیار دوستانه بود و دو کشور روابط سیاسی، اقتصادی و فرهنگی گسترده ای با یکدیگر داشتند. در دورهٔ صفویه روابط ایران و کشورهای اروپایی وارد مرحله تازه ای شد. همزمان با تشکیل حکومت صفوی در ایران، دولت های اروپایی فعالیت های استعماری خود را آغاز کرده و به دنبال تحقق اهداف اقتصادی و سیاسی خود در سایر قاره ها از جمله آسیا بودند. در این اوضاع و احوال، فتوحات امپراتوری عثمانی در خاک اروپا، علاوه بر آن که موجودیت برخی از کشورهای اروپایی را تهدید می کرد، مانع اساسی برای رسیدن اروپاییان به آسیا بود. از این رو، دولت های استعمارگر اروپایی که در اندیشهٔ دست یابی به مواد خام و بازار فروش کالاهای خود در شرق بودند، با دور زدن قارهٔ آفریقا، خود را به اقیانوس هند و خلیج فارس رساندند.

گام 4 - رابطه با اروپاییان

رابطه با اروپاییان

پرتغالی ها اولین استعمارگرانی بودند که به خلیج فارس رسیدند. آنان اندکی پیش از تشکیل حکومت صفوی، جزیرهٔ هرمز را اشغال کردند و کوشش های شاه اسماعیل اول برای بیرون راندن آنان به نتیجه نرسید. شاه عباس اول با کمک کشتی های انگلیسی، موفق به اخراج پرتغالی ها از خلیج فارس شد. البته اولین برخورد حکومت صفوی با انگلیسی ها چندان دوستانه نبود و شاه تهماسب اول، آنتونی جنکینسون نمایندهٔ تجاری آن کشور را با توهین و تحقیر از ایران اخراج کرد. پس از آمدن برادران شرلی به دربار شاه عباس اول، تمایل شاه ایران برای ایجاد ارتباط سیاسی و اقتصادی با انگلستان بیشتر شد و بازرگانان آن کشور اجازه پیدا کردند تا در ایران به تجارت بپردازند. در اواخر حکومت صفوی هلندیان و فرانسویان نیز در خلیج فارس به رقابت تجاری پرداختند، اما در نهایت این انگلیسی ها بودند که رقبای خود را کنار زدند و انحصار تجارت در خلیج فارس را از آنِ خود کردند.

گام 5 - رابطه با روسیه

رابطه با روسیه

روابط ایران و روسیه نیز در دوره صفوی با فراز و فرود همراه بود. شاه عباس اول خواهان ایجاد ارتباط بازرگانی با روسیه شد و تزار روسیه نیز از این مسئله استقبال کرد. اما در زمان شاه عباس دوم حضور مأموران سیاسی روسیه به عنوان بازرگان و هجوم گروهی از قزاق ها به مازندران، روابط دو کشور را تیره کرد. در دوران حکومت پطرکبیر در روسیه که مقارن با فرمانروایی شاه سلطان حسین بود، روس ها سیاست توسعه طلبانهٔ خود را طراحی کردند.

اطلاعات مطلب

  • تاریخ و تمدن
  • 397 بازدید
  • blankblankblankblankblank (No Ratings Yet)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : مهدی هاتفی نیا - پنج‌شنبه, 01 مارس 18, 4:37 ب.ظ
  • تاریخ جهان

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب