ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

12 + چهارده =

بستن
بستن

چگونه حکومت صفویه تشکیل شد؟

چگونه حکومت صفویه تشکیل شد؟

تشکیل حکومت صفوی در ابتدای قرن دهم هجری قمری، رویدادی بسیار مهم و تعیین کننده در تاریخ ایران به شمار می رود. حکومتی که بیش از دو قرن دوام آورد و آثار و نتایج اساسی آن عبارت بود از : تمرکز و ثبات سیاسی ؛ فراگیر شدن تشیع به عنوان مذهب رسمی ؛ رونق و شکوفایی اقتصادی و فرهنگی و برقراری روابط سیاسی و اقتصادی پایدار با همسایگان و دولت های اروپایی. در این مقاله مهم ترین تحولات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ایران در دوران حکومت صفویان مورد بحث و بررسی قرار می گیرد.

مطالب مرتبط


گام 1 - زمینه های تشکیل حکومت صفوی

زمینه های تشکیل حکومت صفوی

هجوم مغولان و تشکیل حکومت ایلخانان در ایران دو پیامد مذهبی و اجتماعی مهم را به همراه داشت که در درازمدت زمینه را برای تشکیل سلسله صفویه فراهم کرد

  •  هرج و مرج اجتماعی و نابسامانی اقتصادی زمینهٔ گسترش دنیاگریزی و رونق جریان تصوف را فراهم آورد
  • درنتیجهٔ دگرگونی سیاسی و فرهنگی، شیعیان فرصت یافتند تا اندیشه های شیعه را در ایران تبلیغ و ترویج کنند.

 

طریقت صفوی از جمله طریقت های صوفیانه بود که توسط شیخ صفی الدین اردبیلی در شهر اردبیل تأسیس شد. هدایت صوفیان پس از شیخ صفی الدین به شکل موروثی در خاندان او باقی ماند. طریقت صفوی در زمان جانشینان شیخ صفی در سراسر ایران، آسیای صغیر و سوریه گسترش یافت و مریدان زیادی را جذب کرد. رهبران طریقت صفوی به واسطهٔ مقام معنوی و نفوذ اجتماعی، مورد احترام و تکریم فرمانروایان و حاکمان بودند؛ البته در مواردی نیز مورد غضب و حسادت آنان قرار می گرفتند. طریقت صفویان در دوران رهبری شیخ جنید و پسرش شیخ حیدر )نیمهٔ دوم قرن ٩ ق.(، متأثر از شرایط سیاسی و اجتماعی ایران، به نهضتی سیاسی و مذهبی تبدیل شد. پیروان طریقت صفوی، برخلاف رویهٔ معمول صوفیان که از امور دنیا و سیاست گریزان بودند، خانقاه را ترک کردند و وارد رقابت های سیاسی و نظامی شدند. بیشتر آنان را اعضای چندین قبیله ترک و ترکمان تشکیل می دادند که به قزلباش معروف شدند. در همین دوران بود که صفویان آشکارا به مذهب تشیع گرایش نشان دادند.

گام 3 - تأسیس حکومت صفویه

تأسیس حکومت صفویه

اگرچه نخستین کوشش های سیاسی و نظامی صفویان به بهای قتل شیخ جنید، شیخ حیدر و شماری از مریدان آنان در صحنه جنگ انجامید، اما تجربهٔ خوبی برای نهضت صفوی در راه کسب قدرت سیاسی بود. اندکی بعد، قزلباشان، به دور اسماعیل فرزند شیخ حیدر گرد آمدند. آنان پس از پیروزی در چند جنگ مهم، تبریز پایتخت آق قویونلوها را تصرف کردند و اسماعیل در آنجا به تخت نشست و به طور رسمی سلسلهٔ صفوی را تأسیس کرد. اولین اقدام شاه اسماعیل بعد از تاج گذاری در سال ٩٠٧ ق. رسمی کردن مذهب شیعه بود. وی سپس با تصرف قسمت های زیادی از فلات ایران، حکومتی متمرکز و قدرتمند را بنیان نهاد. این حکومت در عرصهٔ خارجی با دو رقیب سرسخت روبه رو بود:

١ ازبکان در منطقۀ ماوراءالنهر؛ شاه اسماعیل بر آنها پیروز شد و مرزهای شرقی ایران

را تثبیت کرد.

٢ امپراتوری عثمانی در غرب ایران؛ اولین رویارویی نظامی صفویان با عثمانیان در منطقهٔ چالدران رخ داد که درنتیجهٔ آن سپاه صفوی به سختی از لشکر عثمانی به فرماندهی سلطان سلیم شکست خورد و تبریز، پایتخت صفویان برای مدتی به اشغال نیروهای عثمانی درآمد. اتخاذ تدابیر رزمی نامناسب، مجهز بودن سپاه دشمن به سلاح های آتشین و شمار کمتر سپاهیان صفوی، علل اصلی شکست ایران در آن جنگ بودند. ضربهٔ روحی ناشی از این شکست برای شاه اسماعیل خرد کننده بود، به طوری که پس از آن در هیچ جنگی، فرماندهی را به عهده نگرفت و حتی از کارهای روزمرهٔ حکومت نیز کناره گرفت.

اطلاعات مطلب

  • تاریخ و تمدن
  • 2,025 بازدید
  • blankblankblankblankblank (1 votes, average: 5٫00 out of 5)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : امیر فتحی - یکشنبه, 05 نوامبر 17, 3:42 ب.ظ
  • تاریخ جهان

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب