ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

1 × چهار =

بستن
بستن

چگونه توبه کنیم؟

چگونه توبه کنیم؟

 

e

خداوند متعال می فرماید:
بنده من! اگر می‌دانستی چقدر دوستت دارم، توبه می‌کردی و از اشتیاقم می‌مردی!

مطالب مرتبط


گام 1 - تعریف توبه

تعریف توبه

که انسان راهی را برود و سپس آن راه را بر گردد، اما در امور نفسانی و قلبی هم توبه معنای خاص خود را دارد، یعنی روح و نفس انسان که مدتی از حیات خود را با یک سری از صفات و خصلت ها گذرانده و سپری کرده و با آن ها همدم بوده است، به دلیل یک انقلاب و تحول درونی آن ها را ترک کند و بر گردد.


هدف از این کار این است که آثار گناه از جان و روح انسان پاک و محو شود. این امر از نظر مبانی فلسفی هم امکان پذیر است، چون روح انسان ویژگی خاصی دارد. از نظر تشبیه می توان گفت: روح مثل مانیتور کامپیوتر است که می توان بر آن چیزهایی نوشت یا آن نوشته ها را پاک کرد. چنین قابلیتی در روح انسان هم هست هر چند شاید به این سادگی نباشد. در مورد کامپیوتر، پاک کردن با زدن یک کلید انجام می شود، ولی برای پاک کردن آثار گناه از روح و روان، باید همت والایی داشت، با این حال انسان این توانایی و قدرت را دارد که آثار باقی مانده از گناهان و آلودگی ها را از روح خود بزداید. این همان توبه حقیقی است و در واقع توبه اشاره به همین فرآیند پالایش روح دارد.

گام 2 - ماه رمضان بهترین زمان استغفار

ماه رمضان بهترین زمان استغفار

کى از معارف روزه ، گرایش به توبه است که در جاى جاى مناجات‌ها و ادعیه مربوط به ماه رمضان به چشم مى‌خورد از جمله ، در جوشن کبیر آمده است : یا من یقبل عند التائبین و یا یقبل التوبه عن عباده و یا من یحب التوابین و یا قابل التوبات و یا حبیب التوابین
یکى از عوامل ارتقاى روزه ، توبه و استغفار است . توبه عبارت است از وصل بعد از قطع ؛ قطعى که رجوع در آن نمایان است . توبه هم به خدا نسبت داده شده است و هم بر انسان ، بر این اساس هم خدا تواب است و هم انسان ، ولى تفاوت آن دو از حیث ماهیت مصادیق است .
توبه یعنی دست کشیدن از گناه به گونه اى صحیح خدا پسند را توبه بشرى گویند؛ توبه ؛ یعنى بازگشت از گناه به سوى اطاعت و بازگشت از قطع رحمت به وصل رحمت راغب همچنین یادآور مى شود، هنگامى که گفته مى شود خدا توبه کرد؛ یعنى، خدا که فضل خود را دریغ داشته بود، دوباره شامل حال بنده کرد، ولى وقتى گفته مى شود انسان توبه کرد؛ یعنى انسان دست از گناه کشید و به سوى خدا بازگشت : تاب الله اى الیه بفضله … رجع الیه عن المعصیه .
همیشه کسی که از ته دل از گناه پشیمان باشد می تواند توبه کند اما شبهای ماه مبارک رمضان بالاخاص شبهای قدر توبه بندگان پذیرفته تر است.

ارکان توبه

امیرالمومنین (ع ) در تعریف توبه فرمود توبه عبارت است از: پشیمانى به قلب و طلب آمرزش گناهان با زبان و ترک گناه و معصیت با اعضا و جوارح و تصمیم بر اینکه مجددا مرتکب گناه نشود. توبه داراى ارکانى است که مهمترین آنها عبارت اند از:

۱٫ اقرار و اعتراف
۲٫ پشیمانى ، ندامت و ترک گناه
۳٫ تصمیم به عدم روى آوردن به گناه در آینده
۴٫ جبران مافات

اثرات مثبت توبه :
الف) توبه کننده ، محبوبیت خاصى در پیشگاه خدا دارد.
پیامبر اکرم فرمود :توبه کننده واقعى از گناه، مانند کسى است که گناهى مرتکب نشده است .

ب) توبه باعث شستشوى دل است .
پیامبر اکرم فرمود :توبه سبب طهارت و پاکى قلب مى شود و گناهان را از وجود توبه کنند مى زداید.

ج) توبه باعث جلب رحمت الهى مى گردد.
پیامبر اکرم  فرمود: توبه موجب نزول رحمت است.

د) توبه آدمى را از فشار وجدان اخلاقى مى رهاند.

آثار منفى گناهان :

الف) ترک توبه آفات و بلاها در پى دارد.
ب) توبه نکردن موجب سلب نعمت مى شود.
ج) ذلت و خوارى در صورت عدم بازگشت و توبه نکردن .
د) کیفر اخروى در صورت اصرار بر معصیت و گناه ترک توبه .
ه) کیفر دنیوى

توبه نصوح

توبه نصوح عبارت از توبه شکست ناپذیر است ؛ توبه اى که دوام و ثبات داشته باشد.
امام باقر (ع ) فرمودند:
وقتى بنده خدا توبه شکست ناپذیر مى کند، خداوند او را دوست مى دارد و در نتیجه ، در دنیا و آخرت گناهان او را مى پوشاند.
راوى پرسید خداوند چگونه پرده پوشى مى کند؟
امام (ع ) فرمودند:
هر چه از گناهان که دو فرشته موکل علیه او نوشته اند، از یادشان مى برد و به جوارح و اعضاى بدن او دستور مى دهد تا گناهان او را پنهان کنند و نادیده بگیرند و به مراکزى که او در آنجا، مرتکب گناه شده است ، دستور مى دهد تا آن گناهان را پنهان نماید. او در این صورت در قیامت به گونه اى حضور مى یابد که گناهى ندارد تا گواهانى علیه او گواهى دهند.

عمق توبه
توبه تنها استغفار یا پشیمانی از گذشته و حتی تصمیم به ترک در آینده نیست، بلکه علاوه بر همه اینها باید شخص گنهکار در مقام جبران برآید و فسادی را که مرتکب شده جبران نماید.
این صحیح نیست که مثلا در جلوی دیگران فردی را به دروغ و حیله متهم کنیم و بعد در خانه خلوت استغفار نماید. پس باید حقوقی از خداوند مثل نماز و روزه و عبادات و تکالیفی را که ضایع و ترک کرده و نیز حقوقی از مردم را که تباه ساخته جبران نماید و آنها را تدارک کند و حقوق مردم را به آنها برگرداند و در صورت امکان و دسترسی از آنها رضایت و حلالیت بطلبد.
«توبه» در لغت به معناى رجوع است و خداوند همه مؤمنان را دستور به توبه مى‏دهد: «وَتُوبُوا إِلَى اللَّهِ جَمِیعًا أَیُّهَا الْمُؤْمِنُونَ لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ ؛ اى مؤمنان همگى به سوى خدا رجوع کنید تا رستگار شوید» (نور آیه ۳۱٫)
هر قدر آثار واقعى توبه در اعمال و کنش‏هاى ما بیشتر هویدا گردد. یعنى رغبت کمترى به گناه و اراده و عزم راسخ‏ترى در اطاعت پروردگاریابیم نشان مى‏دهد که توبه ما توبه واقعى‏ترى بود و به همین نسبت مقبول‏تر واقع گردیده است.
توبه گاهى رجوع از معصیت به اطاعت است؛ یعنى، انسان تبه‏کار از معصیت خود دست بردارد. نسبت به گذشته جداً پشیمان باشند و آن را جبران کنند و نسبت به آینده هم عزم قطعى بر ترک خلاف داشته باشند. البته ترسیم و جبران گذشته کار آسانى نیست؛ بلکه حقوق فراوانى دارد که باید همه آنها جبران شود؛ از جمله:

۱٫ حق‏الله
آنچه از واجبات و وظایف الهى بر عهده دارد، اعاده نماید.
۲٫ حق‏النفس
امام سجاد(علیه السلام) در رساله حقوق مى‏فرماید: حق نفست این است که آن را در طاعت خدا به کار برى.
۳٫ حق‏الناس
آنچه از حقوق مردم ضایع نموده، باید جبران و ترمیم کند.

گام 3 - شرایط پذیرش توبه:

شرایط پذیرش توبه:

 گناه را از روی جهالت و نادانی و طغیان غرایز و تسلط هوس های سرکش و چیره شدن آنها بر نیروی عقل و ایمان انجام داده باشد نه از روی انکار حکم خداوند و عناد و دشمنی، چون چنین گناهی حکایت از کفر انسان می کند و توبه از آن قبول نیست مگر این که از این حالت بازگردد و دست از عناد و انکار بشوید.

 هنوز چندان زمانی از گناه نگذشته توبه کند و زود پشیمان شود و به سوی خدا بازگردد، زیرا توبه کامل آن است که آثار و رسوبات گناه به کلی از روح و جان انسان شسته شود و کمترین اثری از آن در دل باقی نماند و این در صورتی است که در فاصله نزدیکی قبل از ریشه دواندن گناه در دل، انسان پشیمان گردد، در غیر این صورت غالبا اثرات گناه در زوایای قلب و جان انسان باقی می ماند، پس توبه کامل آن است که زود انجام پذیرد.

علامت پذیرش توبه:
اگر توبه حقیقی باشد به طور قطع پذیرفته خواهد شد و خدای متعال توبه بنده خود را رد نمی کند، اما در عین حال از چند طریق انسان مى‏تواند تا حدودى دریابد که توبه او مورد پذیرش واقع گردیده است:

سبکى از گناهان وآلودگى‏ها.
ب ) هر قدر انسان از گناهان خود به طور جدى پشیمان شده و با تضرع و التجاى بیشترى خدا را بخواند توبه او مقبول‏تر است. بنابراین میزان انقلاب روحى انسان در حال استغفار نیز مى‏تواند به عنوان یک علامتى به کار آید.
ج ) میزان اعتماد به وعده‏هاى نیکوى الهى قابلیت و عنایات الهى را افزون مى‏سازد. بنابر این هر اندازه خدا باورى و توکل و اعتماد به وعده‏هاى اورا در خود افزون یافتیم مى‏توانیم بیشتر امید یابیم که ما را پذیرا گشته است.
د ) هر قدر آثار واقعى توبه در اعمال و کنش‏هاى ما بیشتر هویدا گردد. یعنى رغبت کمترى به گناه و اراده و عزم راسخ‏ترى در اطاعت پروردگاریابیم نشان مى‏دهد که توبه ما توبه واقعى‏ترى بود و به همین نسبت مقبول‏تر واقع گردیده است. امام امت (ره) مى‏فرمودند: اگر بعد از ماه مبارک رمضان تغییرى در حالات خود یافتید به همان نسبت وارد ضیافت‏الله شده‏اید ولى اگر دگرگونى در شما پدید نیامد از آن بى‏بهره ماندید.

زمان هایی که توبه بی تأثیر است

الف : توبه در زمان نزول بلا
انسانى که گرفتار چنگال بلا شده است، اگر در آن حال توبه کند، چنین توبه اى بى اثر است.
از این رو، خداوند در آیه ۶۵ سوره عنکبوت مى فرماید:
… این مشرکان و بت پرستان، هنگامى که بر کشتى سوار مى شوند و در امواج خروشان آن گرفتار گشته، و اسیر گرداب هاى خطرناک مى گردند، از روى اخلاص، خدا را مى خوانند ولى نه این دعا ارزش دارد و نه آن اخلاص سودى خواهد داشت و این توبه مۆثّر نخواهد افتاد زیرا این توبه اضطرارى و به نوعى اجبارى است، مانند شخصى که زیر ضربه هاى تازیانه استغفار و توبه کند، همان گونه که چنین استغفار و توبه اى پذیرفته نیست، چنان توبه و دعایى نیز پذیرفته نخواهد شد.

ب ـ توبه گنه کاران در هنگام مرگ
وقتى سیلى اجل به گوش انسان نواخته و چشم برزخى او باز شد و یقین به مرگ و وداع با دنیا ایجاد شد، دیگر توبه انسان پذیرفته نخواهد شد چه این که خداوند متعال در آیه ۱۸ سوره نساء مى فرماید:
«وَ لَیْسَتِ التَّوْبَهُ لِلَّذینَ یَعْمَلُونَ السَّیِّئاتِ حَتّى اِذا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قالَ اِنّى تُبْتُ الاْنَ وَ لاَ الَّذینَ یَمُوتُونَ وَ هُمْ کُفّارٌ اُولئِکَ اَعْتَدْنا لَهُمْ عَذاباً اَلیماً » ؛
براى کسانى که کارهاى بد را انجام مى دهند، و هنگامى که مرگ یکى از آنها فرا مى رسد، مى گوید الان توبه کردم، توبه نیست و نه براى کسانى که در حالِ کفر از دنیا مى روند .اینها کسانى هستند که عذاب دردناکى برایشان فراهم کرده ایم.
از جمله این افراد، فرعون، طغیانگر بزرگ عصر حضرت موسى(علیه السلام) است که هنگام غرق شدن در نیل خواست توبه کند که توبه اش رد شد.

ج ـ توبه به هنگام مشاهده عذاب الهى
بسیارى از مردم با مشاهده عذاب الهى، توبه مى کنند چنین توبه اى نیز بى اثر است. خداوند متعال در این رابطه در آیات ۸۴ و ۸۵ سوره مۆمن (غافر) مى فرماید:
«فَلَمّا رَأَوْا بَأْسَنا قالُوا آمَنّا بِاللّهِ وَحْدَهُ وَ کَفَرْنا بِما کُنّا بِهِ مُشْرِکینَ فَلَمْ یَکُ یَنْفَعُهُمْ ایمانُهُمْ لَمّا رَأَوْا بَأْسَنا سُنَّتَ اللّهِ الَّتى قَدْ خَلَتْ فى عِبادِه وَ خَسِرَهُنالِکَ الْکافِرُونَ » ؛
هنگامى که عذاب شدید ما را دیدند، گفتند: “هم اکنون به خداوند یگانه، ایمان آوردیم و به معبودهایى که همتاى او مى شمردیم کافر شدیم.” امّا هنگامى که عذاب ما را مشاهده کردند، ایمانشان براى آنها سودى نداشت. این سنّت خداوند است که همواره در میان بندگانش اجرا شده، و آنجا کافران زیانکار شدند.

اطلاعات مطلب

  • اسلام
  • 511 بازدید
  • blankblankblankblankblank (No Ratings Yet)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : هانیه خان بابائی - جمعه, 11 نوامبر 16, 6:41 ق.ظ
  • چگونه توبه کنیم؟

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب