ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

سه × سه =

بستن
بستن

چگونه با تاریخ اسلام آشناشویم ؟(بخش ۲)

چگونه با تاریخ اسلام آشناشویم ؟(بخش ۲)

بسم الله الرحمن الرحیم

با سلام خدمت کاربران گرامی سایت ویکی چجور

در پست های قبلی مطلبی با عنوان “چگونه با تاریخ اسلام آشناشویم ؟(بخش ۱)” در سایت قرار داده شد.حال در این پست بخش ۲ این پست خدمت شما کاربران گرامی قرار داده میشود.

دقت در رویکرد تاریخی قرآن و نهج البلاغه به خوبی بیانگر اهمیت، اعتبار، فایده مندی و علمیّت تاریخ است.حتّی اگر علمیّت را به معنای تجربه پذیری و آزمودنی بدانیم نیز تاریخ از علمیّت برخوردار است.البته ممکن است معیار ها و موازین تجربه در تاریخ و روش این تجربه دقیقا همان روش و معیارهایی نباشد که برای علوم حسی و تجربی شمرده و طی می شود.

از نظر قرآن کریم، هم برداشت روایی از یک پدیده طبیعی یا غیرطبیعی، یا نقل رفتار و کنش و واکنش یک شخصیت خوب یا بد، زن یا مرد، یا گزارش یک فتح یا شکست، کامیابی یا ناکامی یک قوم یا یک جامعه و یا فرهنگ و تمدن (تاریخ نقلی) مهم است و هم تحلیل ساختارها، بررسی علل وقع حوادث و پدیده ها و پیامدهای آن (تاریخ تحلیلی).چنانکه کشف قوانین حاکم بر وقایع تاریخی و تبیین کم و کیف تکرار آنها(فلسفه تاریخ) نیز مورد اهتمام قرآن کریم و سخنان امام علی(ع) در نهج البلاغه است.

اسامی برخی از سوره های قرآن چون ابراهیم، یونس، هود، کهف، مریم، انبیاء و لقمان یا اسامی بزرگترین شخصیت های تاریخ و مهم ترین الگوهای انسانی اند که ژرف ترین تحولات را در دوره هایی از زندگی بشر ایجاد کرده اند و یا از اصطلاحات و موضوعاتی است که به پدیده های تاریخی عظیمی اشاره دارند و هر یک یادآور وقایعی است که به بخش گسترده ای از شناسنامه و هویت اقوام و ملل مختلف میپردازد.آموزه های ژرف نهج البلاغه نیز همگام با قرآن گزیده ای از تاریخ تمدن گذشته بشری ، تصویری از مسایل سیاسی و اجتماعی عصر خود، و پند و عبرتی است برای آیندگان و آنان که میخواهند با دقت در سرنوشت ناسپاسان به نعمت های الهی و تعالیم انبیاء که به بلای سلطه ظالمان گرفتار آمدند و تجربه های تلخ آموختند، برای زندگانی کوتاه دنیا، ابزار آرامش و برای زندگی دایم آخرت اسباب آسایش و تقرب الهی را فراهم آوردند.


امام علی (ع) میفرماید: پیمان و شخصیت خود را در گرو آنچه میگویم قرار میدهم و ضمانت آن را به عهده میگیرم.بی گمان هرکس به روشنی از پیشامد های تاریخی و فرجام بد امّتها در گذشته عبرت گیرد، پیوسته آنها را در نظر داشته باشد، ژرف در آنها بنگرد و قوانین و نوامیس حرکت جوامع را از آن حوادث دریابد، واقع بینی و پرواداری او را از غلتیدن در جایگاه های شبهه ناک و هلاکت بار باز می دارد.


گفتار روشن تر امام(ع) در تبیین قانونمندی تاریخ در نهج البلاغه چنین آمده است : ای بندگان خدا، بی گمان روزگار را با آیندگان و گذشتگان شیوه ای است همسان، که نه گذشته را بازگشتی است و نه شرایط کنونی را جاودانگی.کنش های آن از روز نخست تا پایان با یک ضابطه است.بستر زمان، ماجراهای تاریخ را میدان مسابقه ای است که هر کدام را پرچم افراشته ای است… پس، از آنچه مایه عبرت است پند گیرید و از گردش روزگار عبرت پذیرید و از بیم دهندگان (پیامبران) سود برگیرید.

مطالب مرتبط


گام 1 - فلسفه تاریخ،سنن و عوامل محرّک آن

نمی توان همه تغییرات جوامع در طول تاریخ را متکامل و پیش برنده دانست، امّا به طور کلی سیر متعالی مجموع زندگانی بشر انکارناپذیر است.چنانکه حاکمیّت سنن، قوانین و حسابهای دقیق و منظم بر تحولات تاریخ بشر انکار ناپذیر مینماید.فلسفه پذیرفته زندگی و آغاز و انجام و هدفدار بودن نظام آفرینش و اختیار و مسوولیت انسان گویای این روند تکاملی است.

فلسفه تاریخ عهده دار بررسی حقیقت و علّت وجودی این تحولات ،کشف سنن حاکم بر آنها،تعییم منازل برجسته حرکت تاریخ،تبیین روشهای پژوهش تاریخ و همچنین ارزیابی دستاورد این پدیده هاست.با شناخت این قوانین است که میتوان تاریخ کنونی را به فرمان آورد و گذشته را چراغ راه آینده قرار داد.این حقیقت که صحنه تاریخ ، چون دیگر صحنه های جهان،به وسیله قوانین و سنن مربوط به خودآباد و سرسبز است، در قرآن کریم به روشنی بیان گردیده است.

آیاتی که از مرگ و زندگی جوامع ، فراگیر بودن کیفر این جهانی و نابودی جامعه ها  و متها بر اثر طرد پیامبران پرده برمی دارد،نظریه <<قانونمندی تاریخ>> را مطرح میکند.آیاتی که درباره سنّت های ملل پیشین و استثناپذیری آن، پیوند زیربناها و روبناها،مبارزه پیامبران با رفاه طلبان نازپرور،رابطه چیرگی ستم و نابودی جامعه،ارتباط اجرای اوامر الهی و فراوانی برکات و تولیدسخن میگوید،هریک به روشی مصداق سنّت های تاریخ را بیان میکند.دسته ای دیگر از آیات،به منظور بیدارسازی و تربیت انسان،علیه نظریه تصادفی دانستن وقایع تاریخی و نیز قضا و قدری بودن آن، موضع میگیرد و انسان را تشویق میکند تا با گردش در جهان و مطالعه سرگذشت ملتها،راز سعادت و انحطاط را کشف ، و ساز و کار حرکت به سوی آینده را خردمندانه تدبیر و تنظیم کند.

اطلاعات مطلب

  • اسلام
  • 839 بازدید
  • (2 votes, average: 5٫00 out of 5)
    Loading...
  • آخرین ویرایش توسط : امیر فتحی - یکشنبه, ۲۰ فروردین ۹۶, ۱۱:۰۱ ق.ظ
  • تاریخ صدر اسلام

دیدگاه کاربران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


مطالب تصادفی پر بازدید