مرحله 1 - ارتباط از طریق لب خوانی و رعایت اصول ارتباط

ارتباط از طریق لب خوانی و رعایت اصول ارتباط

به هنگام تماس با افراد ناشنوا،

در فاصله تعیین شده چشم به چشم ایشان قرار بگیرید تا تماس کاملی بتوانید برقرار نمایید.

  • به هنگام برقراری ارتباط از جویدن آدامس بپرهیزید.
  • در فاصله تعیین شده قرار بگیرید تا علائم و حرکات شما قابل درک برای ایشان باشد.
ارتباط از طریق لب خوانی و رعایت اصول ارتباط

صحبت کردن با تن صدای نرمال،

به هنگام صحبت با افراد ناشنوا با صدای خیلی بلند یا به صورت زمزمه کردن صحبت نکنید، هر دوی اینها باعث می شود حرکت لب های شما متفاوت دیده شود و درک ان برای افراد ناشنوا سخت تر خواهد بود.

  • اگر فرد ناشنوا از شما خواست با صدای بلند صحبت کنید، احتمالا وی کم شنوا باشد.
  • به سرعت صحبت نیز دقت نمایید، باید قدری کند تر از حد نرمال صحبت کنید.

 

 

تماس چشمی را قطع نکنیم،

در طول ارتباط با افراد ناشنوا لازم است به چشم انها، به حرکات آنها وبرای هدایتشان به نقاط هدف با چشم تماس بر قرار کنیم:

  • اگر قصد نشان دادم فرد،ادرس یا شی ای را داریم باید با تماس چشمی و نگاه کردن متوالی به چشم او و به هدف او را از هدف اگاه سازیم.
  • در تمام مدت مکالمه و ارتباط به چشم و حرکات فرد ناشنوا نگاه کنیم و ارتباط چشمی داشته باشیم.

 

 

استفاده از حرکات واشارات دست،

اگر زبان ناشنوایان را نمی دانید یا ارتباط با انها را بلد نیستید بهترین راه حل در این مرحله استفاده از حرکات و اشاره های دست و انگشتان است. همچنین انجام کارهایی مانند پانتیموم می تواند به انتقال مفهوم کمک کند.

مرحله 2 - استفاده از زبان علائم (ASL)

استفاده از زبان علائم (ASL)

تعیین و تشخیص زبان علائم،

به صورت عمومی و بین المللی دو زبان علائم انگلیسی (British Sign Language) و آمریکایی ( American Sign Language) وجود دارد که هر دو از هم متفاوت هستند. آنچه که مشترک و عمومی است نوع زبان ASL می باشد. لذا در این مطلب به معرفی زبان اشاره برای ارتباط با ناشنوایان با علائم ASL می پردازیم.

زبان علائم ناشنوایان نیز مانند هر زبان دیگری داراری قاعده و ساختار است. به عنوان مثال عبارت “آن را به من بده” دارای یک کلمه و علامت است. لذا ضمن آموزش اصول و قواعد زبان علائم را آموزش خواهیم داد.

استفاده از زبان علائم (ASL)

آموزش الفبا و نمایش اعداد،

معمولا در هر زبانی اولین قدم یادگیری الفبا و اعداد آن زبان است. البته در زبان علائم ناشنوایان نیز این امر اهمیت دارد ولی چون ساختار جملات بر اساس علائم است لذا یادگیری این مورد را به آخرین بخش همین مقاله منتقل کردیم.

استفاده از زبان علائم (ASL)

یادگیری علائم عمومی و مهم،

برخی از نشانه ها و علائم مانند احوال پرسی و تشکر کردن را لازم است یاد بگیریم تا بتوانیم احترام و علاقه خود را به فرد ناشنوا نشان دهیم. از جمله این علائم خواهش کردن، ممنون بودن و سلام دادن است:

  • برای خواهش کردن دست خود را بر روی سینه بگذارید و در حرکت عقربه های ساعت 3 بار روی سینه خود کف دست خود را بچرخانید.
  • برای تشکر کردن نوک انگشتان خود را به لب خود زده و به سمت فرد ناشنوا به پایین حرکت دهید.
  • برای تشکر کردن دست خود را مانند شکل نگه داشته از سمت سر خود به بیرون حرکت دهید.
استفاده از زبان علائم (ASL)

افزایش قدرت یادگیری زبان ناشنوایان،

برای آنکه فردی حرفه ای در استفاده از زبان علائم ناشنوایان شویم لازم است تا ساختار زبان و گرامر ان را بدانیم. در انجمن ناشنوایان ایران می توانیم کتابهای اموزش زبان و گرامر ناشنوایان را دانلود و استفاده نمایید.

استفاده از زبان علائم (ASL)

تایید یکسان بودن زبان،

قبل از شروع ارتباط باید بدانیم که آیا فرد ناشنوا زبان علائم را می داند یا زبان علائم یکسانی استفاده می کنیم. توجه نمایید که در ایران تعداد اندکی از ناشنوایان زبان علائم می دانند. لذا قبل از شروع ارتباط به وی به زبان علائم ASL سلام بدهید. اگر فرد نیز همان علائم را برای شما نشان داد مطمئن می شویم که هر دو یک ساختار زبان ناشنوایان را می دانیم.

استفاده از زبان علائم (ASL)

سمت نگاه و حرکات دستمان به طرف فرد باشد،

لازم است در تمام مدت مکالمه سمت نگاه و دست به سمت فردی بادشد که با وی در تماس هستیم، اگر به هردیل لازم است به سمت دیگری نگاه کنیم باید ان را مختصر توضیح دهیم.

استفاده از زبان علائم (ASL)

جلب توجه فرد قبل از شروع مکالمه،

قبل از شروع به ارتباط با فرد ناشنوا لازم است توجه فرد را به خود معطوف نماییم. این امر از طریق قرار گرفتن مقابل وی، یا تکان دادن دست، یا یک تماس مختصر ممکن خواهد بود.

استفاده از زبان علائم (ASL)

بیان عنوان اصلی مکالمه،

زمانی که افراد ناشنوا موضوع کلی مکالمه را بدانند راحت تر ما را دنبال خواهند کرد و متوجه منظور ما خواهند شد.

استفاده از زبان علائم (ASL)

توقف مکالمه را اعلام نمایید،

زمانی که به هر دلیلی مجبور هستید مکالمه را متوقف نمایید قبل از توقف اعلام نمایید. به عنوان مثال اگر مجبور هستید با تلفن همراه صحبت نمایید باید ان را اعلام نمایید.

استفاده از زبان علائم (ASL)

نگاه به فرد ناشنوا حین صحبت،

لازم است در صورتی که از مترجم برای صحبت کردن استفاده می کنید به فرد ناشنوا نگاه کنید و نه به مترجم. برای اطلاعات کامل در مورد مکالمه با افراد ناشنوا توسط مترجم اینجا کلیک نمایید.

 

 

پس ار پایان مکالمه خلاصه صحبت را بیان نمایید،

برای آنکه بدانیم فرد ناشنوا منظور ما را درست متوجه شده است پس از پایان مکالمه به صورت خلاصه کل مکالمه را به فرد بیان نماییم.

مرحله 3 - بیان احساسات وعواطف (بد)

بیان احساسات وعواطف (بد)

1 –  نمایش عصبانیت:

  • دست خود را به شکل پنجه در آورید.
  • دست خود را به سمت سینه ببرید.
  • دست خود را به شکل پنجه به روی سینه خود بکشید.

 

 

2 –  نمایش ناراحتی:

  • دست خود را به شکل پنجه در آورید.
  • مانند شکل دست خود را بر روی دهان و دماغ خود یا فقط دهان خود قرار دهید.
بیان احساسات وعواطف (بد)

3 –  نمایش مزاحمت:

  • چهار انگشت خود را به هم چسبانده و انگشت شست خود را جدا نگه دارید و سپس هر دو دست خود را به داخل هم قرار دهید.
  • مانند شکل دستان خود را به داخل هم قرار دهید.
  • چند بار دست خود را در داخل دست دیگر اسلاید بزنید.

تصویری دیگر برای نمایش عمل ذکر شده

 

 

 

4 –  نمایش تنفر و انزجار:

  • دست خود را به شکل پنجه در آورید.
  • دست خود را بر روی میانه سینه به صورت دایره ای حرکت دهید.

تصویری دیگر از عمل ذکر شده

بیان احساسات وعواطف (بد)

5 –  نمایش خجالت:

  • دستان خود را به صورت باز مقابل صورت خود نگه دارید.
  • دستان خود را مقابل صورت، عقب و جلو ببرید.

 

 

 

6 –  نمایش ترس:

  • دستان خود را باز کنید و انگشتان را از هم جدا نمایید.
  • یک دست خود را به روی شکم و دست دیگر را بر روی سینه قرار دهید.
  • دستان خود را به سمت بیرون حرکت دهید.
بیان احساسات وعواطف (بد)

7 –  نمایش نگرانی:

  • دستان خود را باز نگه داشته و انگشتان خود را به هم بچسبانید.
  • دستان خود را در حال نمایش داده شده کنار گوش های خود نگه دارید.
  • دستان خود را با حرکت کوچک بالا پایین ببرید.

 

 

 

 

8 –  نمایش شک و تردید:

  • انگشت شست خود را به شکل نشان داده شده قرار دهید.
  • یک دایره با انگشت شست خود رسم کند و این حرکت را تکرار نمایید.

تصویری دیگر از عمل ذکر شده

بیان احساسات وعواطف (بد)

9 –  نمایش رشک و حسادت:

  • انگشت خود را مانند شکل قرار دهید.
  • نوک انگشت را  بر روی لب مانند شکل فرار دهید.
  • دست خود را به سمت جلو حرکت دهید.

 

 

 

 

10 –  نمایش ناامیدی:

  • دست خود را باز کرده و انگشتان خود را به هم بچسبانید، سپس از سمت چانه خود به سمت پایین فشار دهید. مانند آنکه چیزی را فشار می دهید.
بیان احساسات وعواطف (بد)

11 –  نمایش گناه:

  • انگشت خود را مانند آنچه در شکل است نگه داشته و بر روی سینه نزدیک دست مخالف قرار دهید.

 

 

 

 

12 –  نمایش احساس شرم ساری:

  • دستان خود را مشت نمایید.
  • دستان خود را به شکل نشان داده شده بر چانه خود نگاه دارید.
بیان احساسات وعواطف (بد)

13 –  نمایش ملالت و خستگی:

  • انگشتان خود را به شکل نشان داده شده گره بزنید.
  • با انگشت اشاره خود به بینی خود اشاره نمایید.

 

 

 

 

14 –  نمایش آزار و اذیت:

  • هر دو دست خود را به شکل نشان داده شده گره بزنید. پشت دست یکی از آنها رو به مقابل و دیگری رو به بالا باشد.
  • به صورت چرخشی یکی از دستان خود را به سمت دیگری بیارید (مانند بست پیچ).
بیان احساسات وعواطف (بد)

15 –  نمایش یاس:

  • انگشتان و دست خود را به شکل نمایش داده شده در شکل قرار دهید.
  • انگشت اشاره خود را بر روی چانه خود نگه دارید.

 

 

 

 

16 –  نمایش غم و اندوه:

  • دستان خود را باز نمایید و انگشتان خود را از هم باز نمایید.
  • دستان خود را مقابل صورت خود نگه دارید.
  • دستان خود را به ارامی پایین بیاورید.
بیان احساسات وعواطف (بد)

17 –  نمایش استرس و فشار:

  • دست چپ خود را مشت نموده و دست راست خود را به صورت باز نگه دارید.
  • دستان خود را مانند شکل قرار دهید.
  • دست راست خود را به دست چپ و به سمت پایین فشار دهید.

مرحله 4 - بیان احساسات وعواطف (خوب)

بیان احساسات وعواطف (خوب)

1 –  هیجان زده شدن:

  • دست خود را باز کنید و انگشتان خود را از هم جدا نمایید.
  • انگشت وسط خود را به سمت داخل مانند شکل خم نمایید.
  • دستان خود را به سمت بالا و پایین چند بار حرکت دهید.
بیان احساسات وعواطف (خوب)

2 –  نمایش شادی:

  • دست و انگشتان خود را باز کنید
  • دستان خود را روی سینه خود (با 10 سانتی متر فاصله) نگه دارید.
  • چندین بار دستان خود را بالا و پایین بیاورید.
بیان احساسات وعواطف (خوب)

3 –  نمایش عشق:

  • دستان خود را مشت نمایید.
  • دستان خود را به حالت X بر روی سینه خود قرار دهید.

 

بیان احساسات وعواطف (خوب)

4 –  نمایش امید:

  • دستان خود را مانند شکل (به حالت قدردانی) قرار می دهیم.
  • دستان خود را در حالت به هم چسبیده تکان می دهیم.
بیان احساسات وعواطف (خوب)

5 –  نمایش غافلگیر شدن، سورپرایز شدن:

  • انگشتان خود را مانند شکل کنار چشمان خود نگه دارید.
  • به ارامی به سمت بیرون صورت خود دستان را حرکت دهید و انگشتان شست و اشاره را از هم جدا نمایید.

مرحله 5 - الفبا و اعداد به زبان ناشنوایان

الفبا و اعداد به زبان ناشنوایان

شناخت الفبای زبان ناشنوایان

ایجاد نوعی الفبای دستی که بتواند برای آموزش کودکان ناشنوا مورد استفاده قرار گیرد همواره مد نظر بوده است. از آنجا که الفباهای نوشتاری متفاوتی وجود دارد ، به همان نسبت انواع مشابهی از الفباهای دستی ناشنوایان در جهان نیز پدید آمده است.
برای آشنایی با جزییات تعداد انبوهی از الفباهای دستی ناشنوایان جهان ، کتاب مجموعه تصاویر الفبا های دستی ناشنوایان نوشته کارمل Carmel به عنوان بهترین منبع شناخته می شود.
در ایران ، اولین تلاش برای ساخت الفبای دستی ناشنوایان توسط  جبار باغچه بان برای تعلیم به سه کودک ناشنوای باغچه اطفال تبریز آغاز شده است.

در این قسمت ابتدا الفبای بین المللی ASL معرفی شده سپس به انواع زبان های ابدایی ایرانی می پردازیم.

الفبا و اعداد به زبان ناشنوایان

نمایش حرف A به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت کرده سپس انگشت شست را بالا نگه دارید.

 

 

 

نمایش حرف B به زبان ناشنوایان:

دست خود را باز کرده انگشت شست خود را به داخل خم می کنیم.

 

 

 

نمایش حرف C به زبان ناشنوایان:

دست خود را مانند شکل خم کرده و شکل حرف C ایجاد میکنیم.

 

 

 

نمایش حرف D به زبان ناشنوایان:

انگشت اشاره را به بالا نگه داشته و مانند شکل با بقیه انگشتان یک دایره ایجاد می کنیم.

 

 

 

نمایش حرف E به زبان ناشنوایان:

انگشتان را مانند شکل به داخل خم نمایید.

 

 

 

نمایش حرف F به زبان ناشنوایان:

با انگشت شست و اشاره حلقه ایجاد نمایید و بقیه را به سمت بالا نگه دارید.

 

 

 

نمایش حرف G به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت کرده سپس انگشت شست و اشاره خود را به صورتی که در شکل نشان داده شده است در اورید.

 

 

 

 

نمایش حرف H به زبان ناشنوایان:

شکل و جهت انگشتان خود را مانند شکل قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف I به زبان ناشنوایان:

دست تقریبا به حالت مشت کرده است، انگشت کوچک به حالت ازاد و به بالا و انگشت قبل آن از زیر مشت بیرون قرار گیرد.

 

 

 

نمایش حرف J به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت کرده و انگشت کوچک خود را ازاد و رو به بالا نگه داشته و چند بار شکل J را رسم نمایید.

 

 

 

نمایش حرف K به زبان ناشنوایان:

دست خود را مانند شکل قرار دهید.

 

 

 

 

نمایش حرف L به زبان ناشنوایان:

با دست خود مانند شکل یک L ایجاد نمایید.

 

 

 

نمایش حرف M به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت نمایید و انگشت شست خود را از بین انگشت کوچک و ماقبل آن مانند شکل قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف N به زبان ناشنوایان:

مانند شکل دست خود را مشت نمایید.

 

 

 

نمایش حرف O به زبان ناشنوایان:

مانند شکل با دست خود یک حلقه ایجاد نمایید.

 

 

 

نمایش حرف P به زبان ناشنوایان:

مانند شکل دست خود را قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف Q به زبان ناشنوایان:

انگشت شست و اشاره خود را مانند شکل قرار داده و رو به پایین باشد.

 

 

 

نمایش حرف R به زبان ناشنوایان:

انگشتان خود را مطابق حالتی که در شکل نشان داده می شود قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف S به زبان ناشنوایان:

انگشتان خود را به شکل نشان داده شده مشت نمایید.

 

 

 

نمایش حرف T به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت نمایید و انگشت شست خود را بیرون از بین انگشت اشاره قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف U به زبان ناشنوایان:

انگشتان خود را به حالت تصویر قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف V به زبان ناشنوایان:

نمایش حرف V نیز مانند U است با این تفاوت که انگشتان از هم جدا هستند. تفاوت ان با حرف K ان است که در حرف K انگشت شست ازاد است.

 

 

 

نمایش حرف W به زبان ناشنوایان:

انگشتان خود را مانند تصویر قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف X به زبان ناشنوایان:

انگشتان خود را به حالت شکل قرار دهید.

 

 

 

نمایش حرف Y به زبان ناشنوایان:

دست خود را مشت نمایید اما انگشت شست و کوچک را باز نمایید.

 

 

 

نمایش حرف Z به زبان ناشنوایان:

با انگشت اشاره خود در هوا حرف Z را رسم نمایید.

الفبا و اعداد به زبان ناشنوایان

تاریخچه تهیه الفبای ناشنوایان در ایران:

ایجاد نوعی الفبای دستی که بتواند برای آموزش کودکان ناشنوا مورد استفاده قرار گیرد همواره مد نظر بوده است. از آنجا که الفباهای نوشتاری متفاوتی وجود دارد ، به همان نسبت انواع مشابهی از الفباهای دستی ناشنوایان در جهان نیز پدید آمده است.
برای آشنایی با جزییات تعداد انبوهی از الفباهای دستی ناشنوایان جهان ، کتاب مجموعه تصاویر الفبا های دستی ناشنوایان نوشته کارمل Carmel به عنوان بهترین منبع شناخته می شود.
در ایران ، اولین تلاش برای ساخت الفبای دستی ناشنوایان توسط  جبار باغچه بان برای تعلیم به سه کودک ناشنوای “باغچه اطفال تبریز آغاز شده است. در این قسمت به معرفی چند زبان مطرح و فراگیر در ایران می پردازیم.

 

 

 

1- الفبای گویای باغچه بان

میرزا جبار عسگرزاده به سال ۱۹ اردیبهشت ۱۲۶۴ در شهر ایروان پایتخت کنونی جمهوری ارمنستان به دنیا آمد و جدّش از مردم تبریز یا ارومیه بود. او ابتدا در تبریز کودکستانی را تحت عنوان «باغچه اطفال» دایر کرد و به همان خاطر خود را باغچه‌بان نامید. او مدرسه ناشنوایان را در سال ۱۳۰۳ با وجود مخالفت‌های زیاد از جمله رئیس فرهنگ وقت دکتر محسنی در تبریز دایر کرد.  این کلاس جنب باغچه اطفال باغچه‌بان در کوچه انجمن در ساختمان معروف به عمارت انجمن تأسیس شد.

آقای جبار باغچه بان بعد از تحقیق و تلاش زیاد ، توانست به  اسرار صداهای زبان فارسی آگاه شود و آن را به دو گروه صداهای تنفسی و حنجره ای و هریک از آنها را به دو دسته صداهای امتداد پذیر و غیر امتداد پذیر تقسیم کرد. این علم مهم و همچنین پی بردن به وجود صداهای مشترک المخرج، معمای تعلیم و اصلاح تلفظ کودکان ناشنوا را برای باغچه بان حل ساخت. باغچه بان برای اینکه صدا را برای شاگرد ناشنوایش محسوس کند ، از حواس بینایی و لامسه اش کمک گرفت و الفبای دستی خود را در سال  1303  ابداع نمود که در نوع خود ، در دنیا کم نظیر است. چون الفباهای دستی کشورهای مختلف ، اغلب مجموعه ای از علایم قرار دادی برای به یاد آوردن شکل حروف هستند. یعنی مخترعین این گونه الفباها کوشیده اند تا حد امکان با شکل انگشتان دست “شکل حروف” مورد نظر را نشان دهند. در حالیکه در الفبای دستی باغچه بان کوشش شده است که “تلفظ هر حرف” با شکل انگشتان و محل گذاشتن دست بر سینه و یا نگاه داشتن آن در مقابل دهان نشان داده شود. به زبان بهتر ، الفبای دستی باغچه بان بر اساس “نحوه صدای گفتار” بنا شده است، نه به “شکل نوشتاری حروف”. در نتیجه ، غالبا آن را “الفبای گویای باغچه بان” می نامند. الفبای گویای باغچه بان با وجود اینکه در تمام مدارس ناشنوایان ایران به طور وسیع مورد استفاده قرار گرفت، برای به کارگیری در اشارات فارسی ناشنوایان نواقصی داشت، چرا که فقط در راستای کمک به گفتار و اصلاح تلفظ تهیه شده است .

 

 

 

 

2- الفبای اشاره با دست خانوم جولیا سمیعی

جولیا سمیعی (Julia Ann Oliver Samii) پس از تاسیس سازمان ملی رفاه ناشنوایان در سال 1350 خورشیدی ، به استخدام این سازمان در آمد و بعد از مدتی کار با کارمندان ناشنوا از جمله آقایان رضا قلی شهیدی و کامران رحیمی و محسن لوح موسوی و همچنین مکاتبه با سازمانهای بین المللی ویژه ناشنوایان و دانشگاههایی که پژوهشهایی در زبان اشاره ناشنوایان داشتند و در نهایت ، مطالعه رساله ها و کتابهای بسیار در این زمینه ، خیلی زود و بدرستی متوجه اهمیت مسئله جمع آوری اشارات ناشنوایان و تدوین فرهنگ زبان اشاره فارسی شد. در نتیجه ، کمیته پژوهش زبان اشاره فارسی توسط جولیا سمیعی در سازمان ملی رفاه ناشنوایان به سال 1352 شمسی تشکیل شد.

مهمترین کار جولیا سمیعی در این دوره کوتاه که با مرگ ناگهانی اش در اثر سقوط هواپیمایش در چهاردهم مرداد 1357 به پایان رسید ، ابداع صفحه 39 کتاب نوشته کارمل Carmel “اولین الفبای اشاره ای فارسی” در سال 1354 بود که آن را Persian Hand Alphabet نامید.

تفاوت الفبای دستی فارسی جولیا سمیعی با الفبای گویای باغچه بان ،

در عدم استفاده از صورت و لب برای ادای حروف الفبای فارسی می باشد بنابر این با سهولت بیشتری به کار برده می شود. به این ترتیب جولیا سمیعی از این راه ، به غنی سازی فرهنگ و زبان اشاره فارسی یاری رساند. البته الفبای دستی جولیا سمیعی فقط دارای تصاویر 33 حرف فارسی می باشد که
با این حال ، الفبای دستی مذکور در دبستان ناشنوایان باغچه بان شماره سه به مدیریت خانم هما خلیلی اصغر زاده به آزمایش گذاشته شد که نتایج آن به گفته ثمینه دختر جبار باغچه بان چشمگیر تلقی گردیده است اما به علت مرگ نابهنگام و جانگذار جولیا سمیعی و وقوع انقلاب اسلامی ایران، مجال گسترش در مراکز آموزشی ناشنوایان ایران را نیافت و به مرور زمان ، کم کم به فراموشی سپرده شد. مجموعه تصاویر الفبای دستی جولیا سمیعی در آخرین صفحه کتاب الفبای دستی جولیا سمیعی داستانی به زبان اشاره تحت عنوان “مهمانان ناخوانده” آورده شده است که سازمان ملی رفاه ناشنوایان در سال 1359 آن را به چاپ رساند. قبل از وقوع انقلاب اسلامی ایران ، اینگونه الفبای دستی فارسی با کوشش و دلسوزی بی نظیر جولیا سمیعی – زن آمریکایی عاشق ایران – در کشور های عربی همچون مصر و اُردن مورد پذیرش و استفاده قرار گرفت که باعث افتخاری جامعه ناشنوایان ایران است.

 

 

 

روزیک شهبازیان

3- الفبای اشاره ای فارسی خانوم روزیک شهبازیان

به دستور دبیر کل وقت کانون ناشنوایان ایران “محمود پاکزاد” در سال 1373 خورشیدی کمیته تهیه دومین الفبای دستی فارسی با حضور خانم روزیک شهبازیان که سمت مشاور عالی دبیر کل کانون را داشت و ناشنوایان تحصیلکرده همچون سید مهدی ماهباز و حبیب مهدوی نوشهر تشکیل شد و بعد از برگزاری جلسات ، بالاخره الفبای دستی مذکور تهیه شد که به نام الفبای دستی روزیک شهبازیان شهرت یافت و دارای تصاویر 38 حرف فارسی می باشد که از نظر تعداد، نسبت به الفبای دستی جولیا سمیعی کامل تر به نظر می آید. با این حال ، هفده حروف دیده شده در الفبای روزیک شهبازیان ، یعنی آ ، ب ، ت ، ج ، د ، ر ، ژ ، ف ، ق ، ک ، گ ، ل ، م ، ن ، و ، ه ، ی ؛ به صورت کپی ناشیانه از الفبای دستی آمریکایی گرفته شده است. صاحب نظران ناشنوایی همچون سید مهدی ماهباز و حبیب مهدوی نوشهر ظاهرا به خوبی متوجه نبودند که شکل الفبای نوشتاری زبان فارسی با انگلیسی کلا خیلی فرق می کند ، در نتیجه بهره گیری از الفبای دستی آمریکایی یا انگلیسی ، هیچ کمکی به جز گیجی به ناشنوایان ایران نمی کند.

مقایسه زبان اشاره روزیک شهبازیان و آمریکایینوشته ای که در پایین برگ حاوی تصاویر الفبای دستی روزیک شهبازیان آمده ، تاکید شده است که فقط برای استفاده افراد ناشنوای بزرگسال در خارج از محیط های آموزشی است ، لذا استفاده از آن در مراکز آموزشی مجاز نمی باشد. این نکته به خوبی تفکر پیروان مکتب آموزشی شفاهی را نشان می دهد.

 

 

محسن لوح موسوی

4- الفبای اشاره ای فارسی محسن لوح موسوی

عضوهای  کمیته پژوهش و توسعه زبان اشاره فارسی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی کشور ایران همچون آقایان محسن لوح موسوی ، مرتضی پیروزی ، حبیب تهرانی زاده الفبای اشاره فارسی محسن لوح موسوی، رضا محمودی و خانم ایران بهادری در سال 1375شمسی چون الفبای دستی روزیک شهبازیان را سودمند به حال ناشنوایان ایران ندیدند و همچنین آن را برای به کارگیری در اشارات فارسی مفید ندانستند ، به فکر احیای مجدد الفبای اشاره جولیا سمیعی آنهم بعد از بیست سال افتادند و با ایجاد تغییرات جزیی در چهار حروف الفبایی همچون اَ ، ژ ، ش و ف ، سومین الفبای دستی فارسی با تصاویر 37 حروف فارسی را تهیه کردند که بعدها در کتاب زبان اشاره فارسی جلد سوم به سال 1378 شمسی چاپ شد و گاهگاه آن را به نام الفبای دستی محسن موسوی می شناسند ، چون او برای تهیه آن زحمات زیادی محتمل شده است. دلیل اصلی تغییرات ایجاد شده در الفبای دستی جولیا سمیعی به ” افزایش کارایی و سهولت به کار گیری آن در اشارات فارسی به همراه رعایت ضوابط علمی ” بر می گردد.

تغییرات صورت گرفته عبارتند از :

  • برای حرف الفبایی اَ ، از علامت اشاره ای فتحه استفاده شده که در الفبای دستی جولیا سمیعی وجود نداشت.
  • برای حرف الفبایی ژ ، از علامت اشاره ای سه نقطه بودن استفاده شده که براحتی قابل اجرا است. در حالی که در الفبای دستی جولیا سمیعی ، جهت نوک انگشت را به طرف زمین بر می گرداند که نوعی نقص ضوابط علمی حاکم بر الفبای دستی است.
  • برای حرف الفبایی ش ، ضوابط میان دو حرف الفبایی س و ش به خوبی رعایت شده است. در صورتی که در الفبای دستی جولیا سمیعی ، کف دست را به طرف بالا بر می گرداند که اجرای آن راحت نیست.
  • برای حرف الفبایی ف ، علامت اشاره ای آن به خوبی شکل نوشتاری ف را نشان می دهد. در حالی که الفبای دستی جولیا سمیعی فاقد چنین امتیازی است. محسن موسوی و همکارانش ضمن احیای مجدد الفبای دستی جولیا سمیعی ، آن را به تکامل هر چه بیشتر رساندند . در نتیجه ، محسن موسوی موفق شد چند ابتکار فراموش نشدنی در حوزه زبان اشاره فارسی به ویژه گرامر (دستور زبان) با رعایت قاعده حاکم بر الفبای دستی خویش انجام بدهد ، از جمله: اشارات رنگهای مختلف و اشارات ماههای شمسی ؛ که نشان دهنده برتری آشکار الفبای دستی محسن موسوی نسبت به الفباهای دستی پیشین همچون باغچه بان ، سمیعی و شهبازیان است.

 

الفبا و اعداد به زبان ناشنوایان

نمایش اعداد در زبان ناشنوایان:

بر طبق فرهنگ جهانگیری اعداد در زبان فارسی به صورت زیر نمایش داده می شوند:

یک: انگشت کوچک را نیمه خم می کند.
دو: انگشت کوچک و حلقه را نیمه خم می کند.
سه: انگشت کوچک و حلقه و میانه (وسطی) را نیمه خم می کند. (سر انگشتان باید نزدیک پایه انگشتان باشد).
چهار: انگشت حلقه و میانه را نیمه خم می کند.
پنج: انگشت میانه را نیمه خم می کند.
شش: انگشت حلقه را نیمه خم میکند ،‌چنانکه سر انگشت به میان کف دست باشد.
هفت: انگشت کوچک را کاملاَ خم می کند، چنانکه سر انگشت به جانب نرمۀ دست یعنی انتهای کف نزدیک باشد.
هشت: انگشت کوچک و حلقه را کاملا خم می کند که سر انگشتان در جهت وسط کف دست قرار گیرد.
نه: انگشت کوچک و حلقه و میانه را کاملا خم میکند بطوری که سر انگشتان برروی نرمۀ کف دست قرار گیرد.
ده: سر ناخن انگشت اشاره برروی بند اوّل انگشت شست نهاده می شود، چنانکه میان دو انگشت به شکل حلقه دایره ای درآید.
بیست: سرناخن انگشت شست در پشت بند دوّم انگشت اشاره قرار می گیرد، بطوری که پنداری انگشتان اشاره و میانه انگشت شست را در میان گرفته اند.
( البته باید توجه داشت که انگشت میانه در ساختن عدد بیست دخالتی ندارد).
سی: سر ناخن انگشت شست را بر ناخن انگشت اشاره می گذارد تا دایره ای شکل گیرد.
چهل: ناخن انگشت شست را بر پشت انگشت اشاره می نهد بطوری که هیچ فاصله ای میان انگشت شست و طرف کف دست نداشته باشد.
پنجاه: انگشت شست کاملا به کف دست خم می شود بطوری که بند آن عمود بر آنها قرار گیرد.
شصت: انگشت شست را خم می کند و بند دوّم انگشت اشاره را بر پشت ناخن انگشت شست می نهد.
هفتاد: انگشت شست را ایستاده نگه می دارد و بند اوّل یا دوّم انگشت اشاره را بر پشت ناخن انگشت شست می نهد بطوری که پشت ناخن انگشت شست کاملا دیده شود.
هشتاد: انگشت شست را ایستاده نگه می دارد و نوک انگشت اشاره را بر پشت بند اوّل انگشت شست می نهد.
نود: سر ناخن انگشت اشاره را بر پایین بند اوّل انگشت شست می گذارد بطوری که انگشت اشاره خود حلقه کوچکی تشکیل دهد.
صد: تمام دست را باز می کند.