ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

چهار × 3 =

بستن
بستن

چگونه اوضاع اجتماعی ایران در عصر قاجار دچار تغییر شد؟

چگونه اوضاع اجتماعی ایران در عصر قاجار دچار تغییر شد؟

ایرانیان دارای پیشینۀ فرهنگی و تمدنی عظیم و برجسته ای هستند. برخورد و ارتباط گسترده ای که در عصر قاجار میان کشور ما و کشورهای اروپایی رخ داد، شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران را تحت تأثیر قرار داد. در این مقاله اوضاع اجتماعی ایران را در عصر قاجار بررسی می کنیم.

مطالب مرتبط


گام 1 - ترکیب جمعیتی

ترکیب جمعیتی

جمعیت ایران که در ابتدای دوران قاجار، در حدود 5 تا 6 میلیون نفر تخمین زده می شود، در پایان آن دوره به حدود 12 میلیون نفر رسید.حدود 40 % این جمعیت را ایلات و عشایر، 40 % دیگر آن را روستاییان و 20 % باقیمانده را شهرنشینان تشکیل می دادند. از شهرهای مهم این دوره می توان تهران، تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، کرمان و کاشان را نام برد. در عصر قاجار نیز همانند دوران پیش از آن، ساکنان ایران زمین را گروه ها و اقوام گوناگونی تشکیل می دادند. اگرچه برخی تفاوت های زبانی و مذهبی در میان این اقوام وجود داشت، اما همهٔ آنها خود را ایرانی می دانستند و به فرهنگ و تاریخ ایران دلبستگی و علاقهٔ بسیار داشتند.

گام 2 - قشرها و سلسله مراتب اجتماعی

قشرها و سلسله مراتب اجتماعی

در شهرها روحانیون، شاهزادگان، فرماندهان نظامی، زمینداران بزرگ، دیوانیان و بازرگانان از جایگاه و منزلت بالایی برخوردار بودند. در مرتبهٔ بعدی اصناف و پیشه وران جای می گرفتند. در رأس نهاد روحانیت، مجتهدان قرار داشتند که قدرت معنوی و نفوذ اجتماعی آنان حتی از پادشاهان قاجار نیز برتر بود. آنان در مقابل ظلم و ستم مأموران حکومتی از مردم دفاع می کردند و منزلشان پناهگاه افراد مظلوم و بی پناه بود. از مجتهدان معروف این دوره می توان میرزا ابوالقاسم قمی، میرزا محمد علی بهبهانی و میرزا حسن آشتیانی را نام برد. ایجاد کارخانه های صنعتی نیز قشر جدید کارگران را به جمعیت شهری ایران افزود. همچنین در برخی شهرها اقلیت های دینی زرتشتی، مسیحی و یهودی در محله های مخصوص به خود زندگی می کردند. اگرچه مردان جایگاه و نقش اجتماعی و اقتصادی شاخص تری در خانواده و جامعه داشتند، اما این مطلب به معنای عدم حضور زنان در صحنه های مختلف سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی نبود. برخی زنان حرمسرا صاحب قدرت و نفوذ فراوان بودند. به علاوه زنان شهری در جنبش های اجتماعی و فکری و فرهنگی حضور مؤثری داشتند.

گام 3 - جنبش های اجتماعی

جنبش های اجتماعی

شکست های سیاسی و نظامی حکومت قاجار از دولت های روسیه و انگلستان، انعقاد قراردادهای ننگین و نیز دخالت های آشکار آنها در امور داخلی ایران، خشم و نفرت مردم ایران را برانگیخت. ایرانیان هرگاه بهانه و فرصت مناسبی به دست می آوردند، اعتراض و نارضایتی خود را نسبت به سیاست های استعماری انگلستان، روسیه و عوامل آنها نشان می دادند. مهم ترین این جنبش ها، اعتراض هایی بود که نسبت به دخالت بیگانگان در امور داخلی ایران و مخصوصاً واگذاری امتیازات اقتصادی به دولت های استعماری بروز کرد. اعتراض به امتیاز رویتر و نهضت تنباکو از جملهٔ چنین جنبش هایی است.

اطلاعات مطلب

  • تاریخ و تمدن
  • 515 بازدید
  • (No Ratings Yet)
    Loading...
  • آخرین ویرایش توسط : مهدی هاتفی نیا - چهارشنبه, ۰۹ اسفند ۹۶, ۶:۱۲ ب.ظ
  • تاریخ جهان

دیدگاه کاربران

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب


مطالب تصادفی پر بازدید