ورود به سایت

ثبت نام در سایت

Registration confirmation will be e-mailed to you.

فراموشی رمز

بستن
بستن

چگونه اوضاع اجتماعی ایران در عصر قاجار دچار تغییر شد؟

چگونه اوضاع اجتماعی ایران در عصر قاجار دچار تغییر شد؟

ایرانیان دارای پیشینۀ فرهنگی و تمدنی عظیم و برجسته ای هستند. برخورد و ارتباط گسترده ای که در عصر قاجار میان کشور ما و کشورهای اروپایی رخ داد، شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایران را تحت تأثیر قرار داد. در این مقاله اوضاع اجتماعی ایران را در عصر قاجار بررسی می کنیم.

مطالب مرتبط


گام 1 - ترکیب جمعیتی

ترکیب جمعیتی

جمعیت ایران که در ابتدای دوران قاجار، در حدود 5 تا 6 میلیون نفر تخمین زده می شود، در پایان آن دوره به حدود 12 میلیون نفر رسید.حدود 40 % این جمعیت را ایلات و عشایر، 40 % دیگر آن را روستاییان و 20 % باقیمانده را شهرنشینان تشکیل می دادند. از شهرهای مهم این دوره می توان تهران، تبریز، مشهد، اصفهان، شیراز، کرمان و کاشان را نام برد. در عصر قاجار نیز همانند دوران پیش از آن، ساکنان ایران زمین را گروه ها و اقوام گوناگونی تشکیل می دادند. اگرچه برخی تفاوت های زبانی و مذهبی در میان این اقوام وجود داشت، اما همهٔ آنها خود را ایرانی می دانستند و به فرهنگ و تاریخ ایران دلبستگی و علاقهٔ بسیار داشتند.

گام 2 - قشرها و سلسله مراتب اجتماعی

قشرها و سلسله مراتب اجتماعی

در شهرها روحانیون، شاهزادگان، فرماندهان نظامی، زمینداران بزرگ، دیوانیان و بازرگانان از جایگاه و منزلت بالایی برخوردار بودند. در مرتبهٔ بعدی اصناف و پیشه وران جای می گرفتند. در رأس نهاد روحانیت، مجتهدان قرار داشتند که قدرت معنوی و نفوذ اجتماعی آنان حتی از پادشاهان قاجار نیز برتر بود. آنان در مقابل ظلم و ستم مأموران حکومتی از مردم دفاع می کردند و منزلشان پناهگاه افراد مظلوم و بی پناه بود. از مجتهدان معروف این دوره می توان میرزا ابوالقاسم قمی، میرزا محمد علی بهبهانی و میرزا حسن آشتیانی را نام برد. ایجاد کارخانه های صنعتی نیز قشر جدید کارگران را به جمعیت شهری ایران افزود. همچنین در برخی شهرها اقلیت های دینی زرتشتی، مسیحی و یهودی در محله های مخصوص به خود زندگی می کردند. اگرچه مردان جایگاه و نقش اجتماعی و اقتصادی شاخص تری در خانواده و جامعه داشتند، اما این مطلب به معنای عدم حضور زنان در صحنه های مختلف سیاسی و اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی نبود. برخی زنان حرمسرا صاحب قدرت و نفوذ فراوان بودند. به علاوه زنان شهری در جنبش های اجتماعی و فکری و فرهنگی حضور مؤثری داشتند.

گام 3 - جنبش های اجتماعی

جنبش های اجتماعی

شکست های سیاسی و نظامی حکومت قاجار از دولت های روسیه و انگلستان، انعقاد قراردادهای ننگین و نیز دخالت های آشکار آنها در امور داخلی ایران، خشم و نفرت مردم ایران را برانگیخت. ایرانیان هرگاه بهانه و فرصت مناسبی به دست می آوردند، اعتراض و نارضایتی خود را نسبت به سیاست های استعماری انگلستان، روسیه و عوامل آنها نشان می دادند. مهم ترین این جنبش ها، اعتراض هایی بود که نسبت به دخالت بیگانگان در امور داخلی ایران و مخصوصاً واگذاری امتیازات اقتصادی به دولت های استعماری بروز کرد. اعتراض به امتیاز رویتر و نهضت تنباکو از جملهٔ چنین جنبش هایی است.

اطلاعات مطلب

  • تاریخ و تمدن
  • 545 بازدید
  • blankblankblankblankblank (No Ratings Yet)
    blankLoading...
  • آخرین ویرایش توسط : مهدی هاتفی نیا - چهارشنبه, 28 فوریه 18, 6:12 ب.ظ
  • تاریخ جهان

دیدگاه کاربران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بهترین علوم و دانش برای شما گردآوری میشه

آخرین های آیا میدانید

از همه جا براتون مطلب داریم لطفا کلیک کنید

مطالب برگزیده

موضوعات مهم سایت

مطالب محبوب