گام 1 - مراحل پرورش

1- مراحل آماده سازی زمین و کاشت
انگور می تواند در اغلب خاکها رشد کرده و محصول بدهد و حساسیت مخصوصی نداشته و اغلب محدودیتهای معمول خاک(شوری و قلیائیت نسبی) را به خوبی تحمل می کند.همچنین در برابر آهک خاک حساس نبوده و حتی در خاک هایی که حاوی بیش از 50% آهکند به خوبی رشد می نمایند اما بایستی تا حد امکان از خاک های سنگین فاقد زهکشی و خاک های همراه با نمک فراوان پرهیز نمود ، خاک های عمیق با زهکشی خوب برای رشد انگور بسیار مناسب هستند .
روش های متداول کاشت انگور به صورت جوی پشته ایی و غرقابی می-باشد که ابتدا در اسفند ماه زمین را شخم زده و با نهرکن یا بیل مکانیکی جوی به عمق 80 سانتی متر تا 5/1 متر تهیه می کنند .در روش جوی پشته ایی چاله-هایی را به فاصله ی 5/1 متر از دو طرف پشته جهت غرس نهال آماده می کنند. برای کاشت بوته مو ابتدا قلمه هایی از آن را در فصل بهار، قبل از جوانه زدن در جایی به عنوان مخزن می کارند،در بهار آینده که داری ریشه شد از مخزن با احتیاط در می آورند و آن را در گودال هایی که در آن مخلوطی از کود حیوانی و یا ماسه بادی و مقداری کود شیمیایی فسفات و پتاس قرار دارد می کارند.

2- مرحله داشت
این مرحله شامل کود دهی، آبیاری، مبارزه با علف های هرز، هرس کردن و مبارزه با آفات است.
کود دهی: در این مرحله از کود ازت در فواصل آبیاری که در باغات 1 تا 4 ساله معمولاً 7تا 8 مرحله می باشد استفاده می کنند.از کود ازت جهت رشد رویشی انگور استفاده می شود.
آبیاری: درخت انگور از خرداد ماه تا آخر شهریور ماه که ممکن است تا نیمه ی مهرماه هم طول کشد نیاز به آبیاری دارد هر درخت انگور در روش جوی پشته- ایی تقریباً100لیتر آب در هفته نیاز دارد
مبارزه با علف های هرز : جهت مبارزه با علف های هرز ، تاکستان را در فروردین ماه هر سال زمانی که علف های هرز شروع به جوانه زدن می کنند بیل می زنند تا این علف ها را از بین بروند این عمل توسط نیروی انسانی زیادی انجام می گیرد
هرس کردن : به منظور تربیت مناسب بوته ی انگور به طرف پشته از سال سوم به بعد اقدام به هرس بوته ها می کنند که این کار در زمستان زمانی که دمای محیط بیش از 5 درجه باشد یا در بهار پس از بیدار شدن بوته ها از خواب زمستانی ( زمانی که بوته ها تازه شروع به جوانه زدن می کنند ) انجام می گیرد.
مبارزه با آفات : آفات مهم انگور به شرح زیر می باشد :
1. زنجره مو
2. زنجرک مو
3. خوشه خوار انگور
و بیماری های انگور عبارت اند از :
1. بیماری سفیدک دروغین یا داخلی مو
2. بیماری پوسیدگی سفید ریشه ی مو
3. بیماری سفیدک سطحی یا حقیقی مو
شایع ترین بیماری بوته ی انگور سفیدک سطحی یا حقیقی مو می باشد که عامل آن گونه ای از قارچ ها به نام تر پازول ها است . جهت مبارزه با این نوع بیماری گوگرد جامد را به شکل پودر روی برگ ها می پاشند همچنین برای این کار از قارچ کش آبی توپاس استفاده می کنند این عمل 3 بار در تابستان به فاصله ی 1 ماه انجام می شود .

3-مرحله برداشت
مهم ترین عامل در رسیدن حبه ی انگور مقدار دما می باشد . تابش آفتاب و میزان مناسب دما باعث بالا رفتن کیفیت انگور می شود . تولید محصول انگور از سال سوم عمر نهال شروع می شود زمان برداشت انگور بسته به نوع خاک ، دمای هوا ، میزان آب از نیمه ی دوم شهریور ماه شروع و تا نیمه ی اول مهر ماه ادامه دارد اگر برداشت انگور جهت تولید کشمش باشد از 15 شهریور ماه اقدام به بر داشت این محصول می کنند برداشت انگور به وسیله ی نیروی انسانی انجام می گیرد . در باغ های مرغوب و در بهترین شرایط میزان برداشت انگور 50 تن در هکتار می باشد که هر درخت انگور ممکن است تا 200 کیلو گرم انگور بدهد .

گام 2 - عملیات قبل کاشت

1- انتخاب محل : با توجه به شرایط اقلیمی استان لازمست باغ انگور دیم در مناطقی احداث گردد که میانگین بارندگی سالانه بیش از 600 میلیمتر و از پراکنش مناسبی برخوردار باشد.
ارتفاع محل : کمتر از 1000 متر بسیار مناسب و بین 1600 – 1000 متر نیز مناسب است.
شیب زمین : دامنه های شمالی با شیب 15-2 درصد بسیار مناسب و شیب 25-15 درصد نیز مناسب است.
شرایط خاک : خاک حاصلخیز با عمق مناسب، عدم شوری خاک ، بافت خاک متوسط مایل به سبک (لوم یا لوم شنی) با زهکش مناسب.
2- آزمایش خاک :تهیه نمونه خاک از عمق 30-0 و 60-30 سانتیمتر و انجام آزمایش خاک قبل از احداث باغ و مصرف کود بر مبنای آزمایش خاک.
3- آب مورد نیاز : تنها در سال اول بمنظور استقرار بوته ها ، 2 الی 3 نوبت آبیاری در تابستان لازم است.
4- آماده سازی زمین : جمع آوری سنگ ها، حذف علف های هرز، ایجاد بانکت در اراضی شیب دار روی خطوط تراز به فاصله تقریبی3 متر، حفرچالههای کاشت به فاصله 2 متر از یکدیگر در داخل بانکت به عمق60 سانتیمتر و اختلاط کود دامی پوسیده وکودهای شیمیایی(بر اساس آزمون خاک) با خاک کنار چاله ها.
5- تهیه قلمه ریشه دار : قلمه ریشه دار و گواهی شده از ارقام مناسب در مرحله خواب تهیه گردد. قلمه دارای ریشه سالم و کافی باشد.قطرقلمه حداقل1 سانتیمتر وطول قلمه حداقل40 سانتیمترباشد.لازمست قلمه های تهیه شده سریعاً کاشت گردند.

گام 3 - مرحله کاشت

1- زمان کاشت : بهترین زمان غرس قلمه ریشه دار مو، اواخر پاییز پس از یکبار بارندگی مؤثر می باشد.کاشت قلمه ریشه دار در اواخرزمستان یا اوایل بهار نیز امکانپذیر است. بطور کلی هنگام کاشت می بایست خاک از رطوبت مناسبی برخوردار باشد. وقوع بارندگی پس از پایان کاشت می تواند درکاهش تلفات و سبز شدن بوته ها بسیار مؤثر باشد.
2- روش کاشت : ابتدا با قیچی باغبانی ضدعفونی شده ، ریشه های زخمی و پیچ خورده حذف می گردند. درصورت امکان، فرو بردن ریشه ها درسطل حاوی آب (که مقداری خاک و کود به آن اضافه شده) قبل از کاشت توصیه می گردد. قلمه ریشه دار به گونه ای غرس گرددکه ریشه ها بر روی کپه ای از مخلوط خاک و کود دامی داخل چاله قرار گیرند بطوریکه از پیچ خوردن یا توزیع غیریکنواخت ریشه ها جلوگیری شود. سپس بقیه چاله با مخلوط خاک و کود دامی پوسیده پر شود و با پا فشرده گردد تا تماس کامل بین ریشه و خاک برقرار گردد. ایجاد چاله در پای بوته می تواند در تجمیع بارندگی ها و حفظ رطوبت میسر باشد.

گام 4 - مرحله داشت

1- هرس پس از کاشت : بهتر است سربرداری قلمه های کاشته شده پس از پایان خطر یخبندانهای بهاره انجام گیرد بطوریکه شاخه های اضافی حذف و تنها دو جوانه سالم بر روی قویترین شاخه باقی بماند.
2- هرس فرم : با توجه به عادت رشد ارقام مهم انگور دیم استان ، هرس فرم بصورت پاچراغی کوتاه انجام گیرد. به عبارتی بوته مو طی سالهای اولیه به گونه ای هرس گردد که فقط یک تنه اصلی داشت باشد و بازوها از ارتفاع نیم متری منشعب شده باشند.
3- هرس باردهی : انجام هرس تعادلی بصورت سبک (فرمول 20+40 برای ارقام رشه و خوشناو) با حفظ فرم بوته و باقی گذاشتن شاخه های جانشین
* انجام هرنوع هرس می بایست بوسیله قیچی ضدعفونی شده با محلول 10% وایتکس انجام گیرد تا از انتقال بیماریهای مهم جلوگیری شود.
*بهترین زمان هرس خشک، اوایل بهار قبل از باز شدن جوانه ها ست. اگر بوته ها زودتر هرس شوند، بیشتر در معرض خطر یخبندان قرار می گیرند.
4- کوددهی : بر اساس آزمون خاک و آزمون برگ ، مصرف کود دامی پوسیده به همراه کودهای شیمیایی بصورت چالکود ، یک ماه قبل از بیدار شدن بوته های انگور انجام گیرد. در صورتیکه آزمایش خاک قبل از احداث باغ انجام شده باشد، برای کنترل وضعیت تغذیه لازم است در مرحله پس از ریزش گل از برگهای روبروی میوه نمونه برگ به همراه دمبرگ تهیه و میزان عناصر ازت ، پتاسیم و فسفر تعیین و بر اساس نتایج آزمون خاک و آزمون برگ توصیه کودی انجام گیرد.
* روش چالکود : حفر 4-2 چاله به عمق 30 سانتیمتر و به فاصله 50-30 سانتیمتر از تنه درخت و یا توزیع کود در فاصله 50-30 سانتیمتری اطراف تنه و مدفون نمودن آن با بیل.
– به منظور افزایش تشکیل میوه انجام محلولپاشی با کودهای اوره، سولفات روی و اسید بوریک با غلظت 15 در هزار(به نسبت مساوی از هر کود) بلافاصله پس از هرس خشک و قبل از باز شدن جوانه ها توصیه می گردد.
5- کنترل آفات و امراض :
– زنجره مو : استفاده از سموم تماسی هنگام تخم ریزی حشره بالغ، هرس و انهدام شاخه های تخم ریزی شده در اواسط تابستان، مصرف سموم فسفره گرانوله هنگام پابیل و پاشیدن سموم پودری مانند لیندین یاسوین روی خاک در قسمت سایه انداز بوته در اواخر بهار و اوایل تابستان.
– زنجرک مو : استفاده از حشره کش های سیستمیک یا سموم فسفره نفوذی در اواسط فصل ( 15 روز قبل از برداشت میوه بصورت غوره)
-کنه نمدی مو: مصرف ترکیبات گوگردی علیه سفیدک این بیماری را نیز کنترل می کند. یا مصرف کنهکش بعد از تشکیل میوه
– خوشه خوار مو: استفاده ازحشره کش های فسفره نفوذی در فصل رشد 3-2 بار بر اساس اطلاعیه حفظ نباتات
– گال باکتریایی مو: استفاده از قلمه های ریشه دار گواهی شده و عاری از بیماری، استفاده از قیچی ضدعفونی شده و جلوگیری از تماس قیچی باغبانی آلوده با بوته های سالم، سوزاندن بوته های آلوده به همراه طوقه و ریشه و ضدعفونی محل استقرار بوته با آب آهک.حفاظت تنه و شاخه ها در برابر سرمای شدید زمستان.
– سفیدک پودری: ایجاد تهویه با انجام هرس مناسب و مصرف کالکسین یا استفاده از سموم حفاظتی یا گوگرد 2 بار پس از تشکیل میوه به فاصله 15 روز (مصرف سموم گوگردی در دمای بیش از 30 درجه انجام نگیرد).
– بیماریهای ویروسی: استفاده از قلمه ریشه دار گواهی شده و سالم، انهدام بوته های آلوده، کنترل ناقلین و کنترل علفهای هرز .
– آفتابسوختگی : هرس مناسب، تقویت بوته ها ، ایجاد چاله اطراف تنه جهت افزایش ذخیره رطوبت.
– کنترل علف های هرز : پابیل بموقع تاکستان ، استفاده از علف کش های قبل از رویش علف هرز، استفاده از علف کش های عمومی بصورت هدایت شده بین ردیف .