گام 1 - مشخصات عمومی ساز

مشخصات عمومی ساز

خانواده باغلاما

باغلاما در انواع و اندازه های مختلف (مطابق با هدف مورد نظر) نواخته می شود.

انواع باغلاما :

  • جورا (Cura)
  • تانبورا (Tanbura)
  • باغلاما دسته کوتاه (Çöğür,Kısa Sap Bağlama)
  • باغلاما دسته بلند (ِUzun Sap Bağlama)
  • ساز دیوان (Divan Sazı)
  • ساز میدان (Meydan Sazı)

 

کوک های باغلاما

  • کوک بوزوک یا کارا (Sol, Re, La)
  • کوک باغلاما (La, Sol, Re)
  • کوک مستزاد (Fa, Re, La)
  • کوک میسکت (Fa#, Re, La)

 

مشاهیر ساز باغلاما

اورهان گنجه‌بای، احمد کوچ، مراد کایا، چتین آکدنیز، اردال ارزنجان، دسکو هرکی، نشئت ارتاش، حسرت گؤل‌تکین، ارول پارلاک، عارف ساغ، کارل ساندرز، ارکان اوغور، عثمان آکیول و از نوازندگان چیره‌دست باغلاما هستند و احمد کوچ آهنگ‌های معروف جهان را برای این ساز تنظیم کرده و می‌نوازد.از جمله نوازندگان ایرانی این نیز می توان به نوازنده آذربایجانی نوید مثمر که از وی دو آلبوم حق چلبیم و آغیش در بازار موجود است و نوازنده کرد کسری سپندار اشاره نمود .

گام 2 - ویژگی‌های ظاهری و ساختاری

ویژگی‌های ظاهری و ساختاری

سازیست زهی که با مضراب پلاستیکی یا سرانگشتان دست (شلپه – شرپه) نواخته می‌شود.

این ساز هفت سیم دارد که به سه گروه سه‌سیم، دوسیم و دوسیم تقسیم می‌شود. نوع دیگر این ساز با دسته بلندتر در ایران با نام دیوان شناخته می‌شود.

باغلاما کاسه ی طنینی یکپارچه به شکل تقریباً نیمه‌گلابی و دسته‌ای نسبتاً طویل دارد که دستان‌ها(پرده‌ها) روی آن بسته می‌شوند. روی دهانهٔ کاسه صفحه چوبی قرار دارد و سایر اجزای سازهای این خانواده عبارت‌اند از: وترها، سیم‌گیر، خرک، شیطانک، گوشی‌ها و مضراب.

گام 3 - جنس و مواد به کار رفته در ساختمان ساز

جنس و مواد به کار رفته در ساختمان ساز
  • کاسهٔ طنینی یکپارچه (گاه ترکه‌ای): چوب‌های پروانه، عرعر و ماهون.
  • صفحه: چوب صنوبر، چوب‌های دیگر.
  • دستان‌ها: سیم نایلونی.
  • خرک:شاخ، استخوان، عاج فیل، چوب‌های سخت.
  • وترها:زه یا موی دم اسب (در قدیم)، سیم فولادی.
  • شیطانک و سیم‌گیر:شاخ، استخوان، عاج فیل، چوب‌های سخت.
  • مضراب: چوب یا پوست درخت گیلاس یا آلبالو (در قدیم). شاخ، پر غاز و پلاستیک نرم.

گام 4 - موارد و نوع استفاده

موارد و نوع استفاده

باغلاما و سازهای هم‌خانواده آن رپرتوار گسترده‌ای دارند که مقام‌های رایج در موسیقی کردی، موسیقی ترکی، ارمنی ترکیه، موسیقی کردی شمال عراق و بسیاری از مقام‌های رایج در برخی نقاط مرزی ایران، ترکیه و شمال عراق را شامل می‌شود. این سازها هم به صورت تک‌نوازی و هم در همراهی با آواز و نیز در کنار سازهای دیگر در ارکسترهای مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند.